Tuesday, May 31, 2011

A Superman Lokpal?

Sugata Srinivasaraju
Courtesy: Outlook
Do we need a powerful individual or a great institution? The question needs to be resolved now.
Earlier this week there was a discussion organised at the Bangalore International Centre (a TERI initiative) on the Jan Lokpal Bill. I was one of the speakers with a lawyer and an activist on the panel. A former chief justice of the Supreme Court was the moderator. Since Anna Hazare was scheduled to visit Bangalore on 28 and 29 of May, this turned out to be an informal consultation on the proposed Bill. Here are the thirteen points I presented at the discussion. My points not just addressed the letter of the Bill, but also the spirit and general milieu of the movement that pushed it to the foreground.

1. The constant use of the phrase ‘civil society’ (which has its origins in Marxist writings) to refer to a bunch of people claiming a larger public mandate makes one uncomfortable. It willy-nilly perpetuates an ‘us’ and ‘them’ argument. It would be a knotty business to define an ‘uncivil society’ and who constitutes it. Mass movements in a democratic setting should have a far more liberal and inclusive emotion. Terms that divide and segregate should be eschewed. Calling oneself ‘civil’ and referring to others as ‘uncivil’ is tantamount to self-righteousness. The indiscrete use of language can make or break a movement. Since this anti-corruption movement designates itself as a Gandhian one, there is a lesson in Gandhi himself. The Mahatma refused to allow ‘Satyagraha’ to be translated as ‘passive resistance’.]

2. We have to be sure if we are creating a superman called Lokpal or an institution called Lokpal. Although the Bill (the 2.1 version) suggests a 10-member Lokpal panel, a lot of power is concentrated in the chairperson. He would, invariably, be the face of the organisation and according to section 19B of the draft Bill, he’ll possess powers to look into complaints against High Court and Supreme Court judges as well. It says: “Any complaint against any judge of a High Court or Supreme Court shall be dealt only by the office of the Chairperson of Lokpal.” To sound this note of caution is important because most people I speak to imagine Lokpal to be a superman, who’ll eliminate all corruption in little or no time. We need a strong institution and not a superman. We need to learn lessons from the Karnataka Lokayukta experiment. The Lokayukta in the state has become less an institution and more an individual over the years. It could be because Justice N Santosh Hegde, who is on the joint draft panel, or his predecessor Justice N Venkatachala, have in the eyes of the people become superhuman tormentors of the corrupt. Whether they have projected themselves in that fashion, or the media has done this disservice is a separate issue.

3. After the joint draft panel for the Lokpal Bill was formed, a statement was made by a senior Congress leader. He asked a simple question: “The Lokayukta in Karnataka is said to be the best in the country, but then, why is it that the state has gained the reputation of being the most corrupt?” What he implied was if the laws were so tight and the institution as efficient, how did it allow politicians and government officials to get away with their crimes? I don’t want to read this as a remark on the integrity of the person heading the Lokayukta, but as a pointer to the problems of the institution, limitations of any law and the complexity of the issue at hand – corruption. However, Justice Hegde chose to interpret this as a personal taunt and offered to resign. This clearly establishes the earlier problem I stated. The individual has taken precedence over the institution. It would have been better if the question asked by the politician had been addressed with some reflection. Since the movement has created an ‘us’ and ‘them’ divide, nothing coming from the ‘other’ side is seen as innocent and genuine. Will this entrenched confrontation in the structure of the movement help?

4. Like judges do not speak about the cases they are hearing and do not comment on and interpret the judgments they have delivered, the Lokpal and the Lokayuktas should also shun media limelight. Or else, this would create a problem of both prejudice and perception in the public eye. I have no better example to offer again than that of the Karnataka Lokayukta. Rushing to the media on every little thing has become an ailment. Nobody really has assessed the damage that this may have done to the ongoing cases. Lokpals and Lokayuktas should follow the rules of social interaction that the judges follow. In this direction, perhaps there is a code of conduct that needs to be drawn up. Some anonymity is healthy for the system. When the SC or HC delivers a judgment we simply say it was a SC or HC order. We don’t say it was the order of so and so judge. The Election Commission after the Seshan-era has sobered down on the individual/personality count and become a fine, admirable institution run by a set of competent individuals. This example has to be followed.

5. In the interest of the Bill that is being drafted, it would be a good idea to have Justice Santosh Hegde to write a critical/reflective paper (instead of a memoir) on his time as the Lokayukta? Anyway his term is also drawing to a close and he has had five years in office. It would be best if the paper focuses on the problems he faced while running the institution. The kind of pressures, political and otherwise, he faced. The internal systems he developed — or didn’t develop. The nature of internal corruption. Does his police staff have an operational manual or do they act arbitrarily? Etc. Section 8(1A) of the draft Bill, interestingly, speaks about the integrity of the Lokpal staff. A paper like this one would help understand that section better.

6. The size of the government is shrinking with economic liberalisation. The role and influence of corporates, corporations and their lobby houses is growing bigger. The Radiagate has proved the kind of nexus that exists between businessmen, politicians and bureaucrats. Also corporate crimes are getting complex as we are seeing in the 2G spectrum case. How does one routinely track, for instance, a bribe paid as an unsecured loan to a company, which gets written off over a period of time? Should the mouth of the Bill be where the money actually is? Also, our caste and religious seminaries and the babas who head them have grown enormously rich in a short span of time. Before we speak of Cayman Islands, British Virgin Islands, Swiss banks and other such tax havens, we need to focus on these local depositories of illegal wealth. How can the Bill address this kind of corruption? Aren’t we being naive to assume that the corruption is only in the government?

7. The prime minister should be included but the judiciary should be kept out of the Bill. The judiciary should develop its own internal mechanism to check and punish corruption among its members. The SC should always remain a point of last resort and hope.

8. If this draft of the Bill is passed, as it is, will the Lokpal become more important than anybody else in our country? Would its influence be pervasive and across institutions? Is the proposed institution biting off more than it can chew? Should we allow such an omnibus institution in the interest of our democracy?

9. All through the draft Bill, the word ‘integrity’ has been used loosely and liberally. The draftsmen seem to be in love with the word. It perhaps springs from a certain self-love and self-righteousness. With what foolproof method do we determine the integrity of people who’ll hold the office of the Lokpal? In the first place, how do we verbalise this sublime abstraction called integrity?

10. The civil society draft panel, with an inclusive spirit and also a strategic intent to draw in people from various communities, should have allowed greater diversity among its members.

11. Since this is a ‘Gandhian’ movement, it is important to understand what ‘Satyagraha’ meant to Gandhi. For him it was a process of self-purification and introspection. ‘Satyagraha’ was meant to ‘convert’ and not ‘coerce’ an opponent. He makes an important distinction between ‘Satyagraha’ and ‘Duragraha.’ By the latter, he meant a process more to ‘harass’ than to ‘enlighten.’ He says clearly that ‘Satyagraha’ cannot be categorised by hatred. However, the discussion that we have so far had on the Lokpal Bill has had an undertone of hatred and distrust (asking for videography of the proceedings is a case in point). It is trying to target somebody— may be the politician, may be the bureaucrat, may be the parliamentary system. It is trying to assume that there is a category of people which corrupt and there is another which is incorruptible. That is being miles away from the truth. We are all corrupt in some sense or the other. If the undertone of hatred and distrust can be eliminated from the drafting of the Bill, then perhaps, we’ll achieve a far more efficient piece of legislation. To our interpretation of economic corruption, we should also blend the aspect of moral corruption. That would create a soul for the Bill.

12. Everybody is affected by corruption in one way or the other. It creates a universal victimhood. As long as ‘corruption’ is an abstract, amorphous, distant term, people will assemble to speak about it. The moment one gets into the specifics they’ll disperse [Now that Anna Hazare has criticised Narendra Modi and his government, how many BJP supporters and RSS sympathisers would shift to Baba Ramdev's anti-corruption campaign?] In this light, shouldn’t the process of fighting corruption be a process of self-purification? Why didn’t Anna Hazare speak about this at Jantar Mantar? In fact, why does he refuse to speak that language as a Gandhian?

13. Finally, this looks like an urban movement of the articulate middle class. Why has there been no consultation in the rural areas? The people in rural areas may not speak English, but do understand corruption.

14. Is the draft Bill available the 22 official languages of India for people who can’t read English to respond? I assume not. Is this not mass exclusion?

ಪಾಠದ ಮನೆಯ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಸ್ಟ್ರು

ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ

ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಸ್ಟ್ರು ತೀರಿಕೊಂಡು ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಾದವು ಅಂತ ಐದಾರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ನನಗೆ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು. ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ, ಕಡುಗಪ್ಪು ಮೈ ಬಣ್ಣದ, ಕೊಂಚ ಉಬ್ಬಲ್ಲಿನ, ನಗು ಮೊಗದ ಇವರ ರೂಪ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ಕಣ್ಣು ಮಂಜಾದವು. ಇವರು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಇವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಯಾಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಅಥವಾ ಆಗ ಇವರಿಗೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅಂತೂ ಶೆಟ್ಟೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷ ಪಾಠದ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೇಸ್ಟ್ರಾಗಿದ್ದರು. ಐದನೆಯ ಕ್ಲಾಸಿನಿಂದ ಏಳನೆಯ ಕ್ಲಾಸಿನವರೆಗೆ ಈ ಪಾಠದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರು ಇರಬೇಕಾದ ರೀತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದವರು.

ಶೆಟ್ಟೀಕೆರೆ ಇವರ ಊರು. ನನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರಿನಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಇದು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಊರಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದು ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲುಗಳು ಮಾತ್ರ. ಮಿಡ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲುಗಳಿಗೆ ಈ ಶೆಟ್ಟೀಕೆರೆಗೇ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಈಗಿನಂತೆ ಬಸ್ಸುಗಳ ಸೌಕರ್ಯವಿರದಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ನಡೆದೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವು ಅನುಕೂಲವಂತ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಏಳನೆಯ ಕ್ಲಾಸಿಗೇ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಶೆಟ್ಟೀಕೆರೆಯ ತುಂಬಾ ಮಕ್ಕಳೋ ಮಕ್ಕಳು.

ಇಂಥ ಊರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷ ಮನೆಯ ಪಾಠ ನಡೆಸುತ್ತಾ ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಕ್ಕಳವರೆಗೂ ಇಷ್ಟದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಈ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಸ್ಟ್ರು. ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಳಿಗೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ. ಸಂಜೆ ಏಳು ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಈ ಪಾಠದ ಮನೆಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆ ಊರಿನವರಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರಷ್ಟೇ ಹುಡುಗಿಯರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇರೆ ಊರಿನ ಮಕ್ಕಳು ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲೇ ಊಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಆ ಊರಿನವರು ಪಾಠ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಾ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಂದು ಕೆರದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಕೂಲು ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದೇ ಉಸುರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಓಡಿ, ಸಂಜೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಊಟವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಬಗಲ ಬ್ಯಾಗುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊದೆಯಲು ರಗ್ಗೊಂದನ್ನು ಹೆಗಲಿಗಾಕಿಕೊಂಡು ಪಾಠದ ಮನೆಯತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಸಂಜೆಗೇ ಈ ಪಾಠದ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಮಕ್ಕಳ ಕಲರವ ಶುರುವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಒಂದು ದಿನವೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವೇ ಹಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದನೆಯ ತರಗತಿಯಿಂದ ಏಳನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗಷ್ಟೇ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವರ ಪಾಠದ ಮನೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಖುಷಿಯ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಭಯದ ವಾತಾವರಣವಾಗಲಿ, ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಏಟುಗಳು ಬೀಳುವುದಾಗಲಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಈ ಮೇಸ್ಟ್ರ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲೂ ಕೋಲೊಂದು ಸದಾ ಇರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ಇವರು ಎಂದೂ ಯಾವತ್ತೂ ಯಾರೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ತಾಳ್ಮೆಯ ಸ್ವಭಾವದವರಾದ ಇವರು ಮಕ್ಕಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿ ಘೋರ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಂದರೆ ಕೂತಲ್ಲಿಂದ ಏಳಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಂದರೆ, ಪ್ರತೀ ಶುಕ್ರವಾರ ಶಾರದಾ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅದೊಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಎಂದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಾತ್ರ ಯಾರೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ತಮಗೆ ಯಾವ್ಯಾವ ಹೂಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೊ ಆ ಹೂಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಂದು ಶಾರದಾಮಾತೆಯ ಫೋಟೋಕ್ಕೆ ಮುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಫೋಟೋ ಪೂರಾ ದಾಸವಾಳ, ಗುಲಾಬಿ, ಆಕಾಶ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೀಗೆ ಥರಾವರಿ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಪೂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕಲಿತವರು, ಅರ್ಧಂಬರ್ದ ಕಲಿತವರು, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಂಠದವರು, ಕಂಠವೇ ಇಲ್ಲದವರು, ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವ ಅಳುಕೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಾಡುಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಾದ ನಂತರ ಕಡಲೆ ಪುರಿ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿಗೋ ಖುಷಿಯೋ ಖುಷಿ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಸರಿ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಹರಟಿ ಮಲಗಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗಿನ ಐದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಏಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಸ್ಕೂಲಿನ ಪಾಠಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ನೀತಿ ಕಥೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ, ಅಥವಾ ತಾವು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ರೋಮಾಂಚನ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನಂಥವರಿಗೆ ಆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗಾಂಧಿ, ಬಸವ, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಆಗಲೇ.

ಇಂಥ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಇದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಅಚ್ಚರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಇವರು ಯಾವ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೂ ಎಂದೂ ದುಡ್ಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಧವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ತಂದು ಕೊಡಬೇಕಿತ್ತು. ಅದು ಇಂಥದೇ ಅಂತಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೂ ಅಂತಲೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಗಿ ಅಂದರೆ ರಾಗಿ. ಜೋಳ ಅಂದರೆ ಜೋಳ, ಭತ್ತ ಅಂದರೆ ಭತ್ತ. ಹೀಗೆ ಯಾವುದೂ ಆಗ ಬಹುದಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ನಮಗೆ ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆಗ ಅದನ್ನವರಿಗೆ ಹೊತ್ತು ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಪಾಠದ ಮನೆಯ ಮೂಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಂದ ಧವಸಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಚೀಲಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ರಾಗಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ರಾಗಿಯ ಚೀಲಕ್ಕೆ, ಜೋಳ ಆಗಿದ್ದರೆ ಜೋಳದ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹೀಗೆ ಆಯಾಯ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇಷ್ಟು ತಂದಿದ್ದೀವಿ ಇದನ್ನೇ ತಂದಿದ್ದೀವಿ ಅಂತ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸಲೂ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಯಾರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಅವರೂ ಗಮನಿಸತ್ತಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳೂ ಅಷ್ಟೆ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಈ ಮೇಸ್ಟ್ರಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಪಾಠವೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಇನ್ನೂ ಚಾಪೆಯ ಮೇಲೇ ಕೂತು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮಲಗುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಖಾಯಂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ, ಮೆಲ್ಲಗೆ ಸಪ್ಪೆ ಮೋರೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಎದ್ದು ನಿಂತು ಮೇಷ್ಟ್ರನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಕೊಂಚ ವಿಚಲಿತರಾದ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಆ ಹುಡುಗನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವನ ಮೈ ಮುಟ್ಟಿ ಹುಷಾರು ಗಿಷಾರು ಇಲ್ಲವೇನೋ ಅಂತ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಹಾಗೇನೂ ಕಾಣದ್ದರಿಂದ ಏನು ಅಂತ ಕೇಳಿದರು. ಹಾಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹುಡುಗ ಅಳುಕುತ್ತಲೇ ತನ್ನ ಚೆಡ್ಡಿ ಜೇಬಿನಿಂದ ಮುದುರಿದ ಕೆಲವು ನೋಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಇವರ ಮುಂದಿಡಿದ. ಆ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಕೋಪದ ಗೆರೆಗಳೆದ್ದು ಏನಿದು ಅಂದರು. ಆಗ ಆ ಹುಡುಗ ಬೆಚ್ಚಿದವನಂತೆ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿದ್ದ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆಳೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸ ತೊಡಗಿದ. ‘ನಾನು ದುಡ್ಡು ತಗಂಡಿರೋದ ನೀನು ಯಾವತ್ತಾದರೂ ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ ಮಗು?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದರು. ‘ಇಲ್ಲ’, ಅಂದ ಆ ಹುಡುಗ. ‘ಹಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನ ಯಾಕೆ ತಂದೆ?’ ಹುಡುಗ ಉತ್ತರಿಸುವ ಬದಲು ನಿಂತಲ್ಲೇ ಬಿಕ್ಕಿದ. ಆಗ ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಏನು ಅನ್ನಿಸಿತೋ ಏನೋ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೂ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಅವನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯ್ಯಿಟ್ಟು ಕೊಂಚ ಹೊತ್ತು ಅವನನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿ, ಹೋಗಿ ಕೂರುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಮುದುರಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚೆಡ್ಡಿ ಜೇಬಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಅವನು ತಿರುಗಿ ಬಂದು ಕೂತ.

ವಿಷಯ ಏನು ಅಂದ್ರೆ, ಆ ಹುಡುಗ ಹಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಕೂಲಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದ. ಅವರಪ್ಪನಿಗೆ ಅಂಗೈಯಗಲ ನೆಲ ಕೂಡಾ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನಾಗ ಆರನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದಿಂದಲೂ ಅವನು ಪಾಠದ ಮನೆಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗಿನಿಂದಲೂ ಅವನು ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧವಸವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ನಾವೇ ಕೊಂಡು ತಿನ್ನಬೇಕು ನಿನಗಿನ್ನೆಲ್ಲಿ ತರಲಿ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ಹುಡುಗನಿಗೆ ಇನ್ನು ಹಾಗೇ ಪಾಠ ಕೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕೇಡಿನ ಸಂಗತಿ ಅನಿಸಿದೆ. ಧವಸ ಕೊಡಲಾಗದಿದ್ದರೇನು ಒಂದಿಷ್ಟು ದುಡ್ಡನ್ನಾದರೂ ಕೊಡೋಣ ಅಂತ ಮನೆಯಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ದುಡ್ಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ.

ಹೀಗೆ ಪಾಠದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಹೈಸ್ಕೂಲುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅದನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿ ಅದೂ ಇದೂ ಓದಲೆಂದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋದಂಥ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಈ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಅದಾವುದೋ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತಂತೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಂಬಾ ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗಲ್ಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಊರು ಸೇರಿದ್ದರಂತೆ. ಸಾಯುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೋಭೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಈ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಕಡೆಯ ದಿನಗಳು ತುಂಬಾ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿದ್ದವು, ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾದ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಆ ಇಡೀ ದಿನ ಕಾಡಿದ್ದರು.

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಮಲಾಕ್ರಸಿ

ನಾ ದಿವಾಕರ

ಇನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳುತ್ತೇವೆ. ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಗುಜರಾತ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಸಿಂಗಾಪುರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ರೈತರ ಬಾಳನ್ನು ಹಸನಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾಜಪ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪೂರೈಸಿದೆ. ಪೂರೈಸಿದೆ ಎನ್ನುವದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಈ ಸರ್ಕಾರ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏನಿದ್ದರೂ ಜನತೆಗೆ ಪುಗಸಟ್ಟೆ ಮನರಂಜನೆ ಮಾತ್ರ. ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ ಎಂದರೆ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳ ಶಾಸಕರ ಬಾಹ್ಯ-ಅಂತರಿಕ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಬಹುಮತ ನಿರೂಪಿಸಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರತೀತಿಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯವನ್ನೇ ಬರೆದಿದ್ದೆ.

ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಗೂ ಭಿನ್ನವಾದ ಕಮಲಾಕ್ರಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿರುವುದು ಈ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಶಾಸಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯುವುದು, ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಾಸಕರ ಹಿಂಡನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆದರೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಸ್ಟೈಲೇ ಬೇರೆ. ಶಾಸಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಪುಸಲಾಯಿಸಿ,ಅವರನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಭ್ರಷ್ಟ ಕಮಲಾಕ್ರಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ್ದು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಹೆಮ್ಮೆ, ಹಿರಿಮೆ, ಗರಿಮೆ. ಬಹುಶಃ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಯಾಗಲಿಕ್ಕೂ ಸಾಕು.

ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟತೆಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಗರಣಗಳು ಭಾಜಪ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಭಾಜಪ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೂ ಹಗರಣಗಳಿಗೆ ಪಾರವೇ ಇಲ್ಲ. ಗಣಿ ಉದ್ದಿಮೆಯಂತೂ ಹಗರಣಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಯೇ ಆಗಿಹೋಗಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೂ ಗಣಿ ಧಣಿಗಳು ಭಾಜಪ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಅಕ್ರಮ ಸಂತಾನಗಳೇ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾಜಪ ಸರ್ಕಾರದ ಸುಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು ಈ ಎಲ್ಲ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲೂ ಹರಿದಿದ್ದು ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚ, ಪರಿಶುದ್ಧ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಕಾರಣ, ಈ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹಗರಣಗಳು. ನಾವೇನು ಮಹಾ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ಅವರು ನಮಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸೋಗು ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಲಾಂಛನದಂತೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಿದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ತಪ್ಪು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಗ್ರಹಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ಆಶ್ರಯ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ಹಲ್ಲೆಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆರಕ್ಷಕರ ಆರ್ಭಟ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪೊಲೀಸ್ ದೌರ್ಜನ್ಯ (ಕೊಪ್ಪಳ-ಹಾವೇರಿ ಇತ್ಯಾದಿ), ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಗಳ ಹಗರಣಗಳು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ ಕಂಡಿರುವ ನಗ್ನ ಸತ್ಯ.
ಇಷ್ಟು ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ನೈತಿಕ ಅಧಃಪತನ. ಜನತೆಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಮತ ನೀಡುವುದು ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ತಾವು ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತ(?), ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿ ಚುನಾಯಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರುಕ್ಷಣ ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ಯಾನರ್ನಡಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮತದಾರ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವ ಶಾಸಕ ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಾನೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡ ಜನತೆ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಮತಗಳನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಾಸಕರ ದಂಡು ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಮನಿರಸನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಭಾಜಪದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮಾತ್ರ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಜನತೆ, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ನೈತಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಜನರಿಂದ, ಜನರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಣದಿಂದ, ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕಮಲಾಕ್ರಸಿಯ ಸೌಧ, ಬಹುಶಃ ಕರ್ನಾಟದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾಜಪದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕೊಡುಗೆ.

Monday, May 30, 2011

ಬಡವರ ಜಾತಿಗಣತಿ; ಸರಕಾರದ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿ


ಬಡತನ ಆಧಾರಿತ ಜಾತಿಗಣತಿಯನ್ನು ಇದೇ 2011ರ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳ ಗೊಂಡ ಜಾತಿಗಣತಿ ನಡೆಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸರಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಡೇರಿಸಿ ದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರಕಾರದ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರಣ ಗಳಿಂದಾಗಿ ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂಥ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 15(4)ರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಬಡತನದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವರಮಾನದ ಅಳತೆ ಗೋಲಿನಿಂದಲ್ಲ.

ಈಗ ತಾನೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ, ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಜಾತಿಯನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು, ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ ಗಳು, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಜನಪರ ಚಳವಳಿ ಗಳ ಮುಖಂಡರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಸರಕಾರ ಜಾತಿಗಣತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಡೆಮಾಗ್ರಫಿಕ್ ಕುರಿತ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹು ದಿತ್ತು. ಜನಗಣತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಜಾತಿಗಣತಿ ಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಫಲವತ್ತತೆ, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವರಗಳು, ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಉದ್ಯೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷ ಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ವಿವಿಧ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಸರಕಾರವು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಬಡತನ ಆಧಾರಿತ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ಈ ಮೇಲಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾ ಗಿದೆ.ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿ ರುವ ಗಣತಿ ಎಣಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ದೇಶಾ ದ್ಯಂತ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಗಣತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಯುಕ್ತರು ಇದರಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ಪಂಚಾಯತ್ ನೌಕರರು, ಪಟ್ವಾರಿ ಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜ ನೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ನಂಬಲರ್ಹ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯು ವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಜಾತಿಗಣತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಕಂಪ್ಯೂ ಟರ್(ಸಿಂಪ್ಯೂಟರ್) ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾಡ ಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಂತರ ಗಣತಿ ದಾರ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಮಾಡಿದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೋಂದ ಣಿಯ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿ ತಿಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅನೇಕ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದಕೊಡುವಂತಿದೆ. ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ದೇಶದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅನನುಭವಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿವೆ.

ಈಗಷ್ಟೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ದಶವಾ ರ್ಷಿಕ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಬಗೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾ ರ್ಹವಲ್ಲದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸದೆ ಮುದ್ರಿತ ಕಾಗದದ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲು ಸರಕಾರ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಸರಕಾರ ದೃಢವಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಗೊಂದಲಮಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತಾ, ಕೊಟ್ಟ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ತಿರುಚುತ್ತಾ ಇರುವ -ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಜಾತಿಗಣತಿಯ ಕುರಿತು ಸರಕಾರದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಜಾತಿಗಣತಿಯನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧವಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಳುವ ವರ್ಗ ಕೂಡ ಕೈಜೋಡಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ನೀತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ,
ಭಾರತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆ, ನಾಗರಬಾವಿ, ಬೆಂಗಳೂರು -560 072

ಕಥಾ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ

ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ

ಇವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಏನೆಂದು ನನಗೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ನನ್ನೂರು ಮಾಕಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿಡಿದು ಕೂಗಿದವರನ್ನು ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಅಪಾರ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ, ಮಾಮೇರಿ ಜುಗ್ಗುತನವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಇವರಿಗೆ ‘ಬುಡುಗೊಚ್ಚ’ ಅಂತ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ನನ್ನ ಅಜ್ಜ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಅವರ ಮಾತು ಯಾಕೋ ನಿಜ ಅಂತ ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ನನ್ನಂಥ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊಲ, ಮನೆ, ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆ, ಗಿಡ, ಮರ, ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮವುಗಳಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಈ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ ಹಣ್ಣಣ್ಣು ಮುದುಕರಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರು.

ಇವರು ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಅಂದರೆ ಐದು ಅಡಿಯಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದರು. ಮನೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಹೊರಟರೆಂದರೆ ನೂರಾರು ತ್ಯಾಪೆಯ, ಮಾಸಿ ಕಿಮುಟಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಕರಿ ಕೋಟು ಇವರ ಮೈಗೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪುಟಗೋಸಿ ಕಾಣುವಂಥ ತುಂಡು ಪಂಚೆಯೊಂದು ಸೊಂಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂಥ ವೀಭೂತಿ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಾಲಿಗೆ ಹಳೆಯ ದಪ್ಪನೆಯ ಎಕ್ಕಡಗಳು, ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಮಸಿ ಹಿಡಿದು ಕರೆಗಟ್ಟಿದ ಊರುಗೋಲು. ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಕಲ್ಲಿನ ವಾಲೆಗಳು.

ಇವರು ತನ್ನ ವಾರಿಗೆಯವರೊಂದಿಗಾಗಲಿ, ಇತರೆ ದೊಡ್ಡವರೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ನಮ್ಮಂಥ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಇವರಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ವವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಮಕ್ಕಳು ಬರುವುದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡುಕೊಂಡು, ಆ ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನೇನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದವು ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಡಗೈಯ್ಯಿಂದ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆಳೆದು ಹಿಡಿದು, ಬಲಗೈನ ತೋರು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕುಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವವರಂತೆಯೋ, ಇಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೇಲುಗಣ್ಣು ಮೇಲುಗಣ್ಣು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೂಗು ಕುಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವವರಂತೆಯೋ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಿಚಿತ ಮಕ್ಕಳು ನಕ್ಕು ಪಕ್ಕದಿಂದ ನುಸುಳಿಕೊಂಡು ಇವರ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸಬರಾದರೆ ಹೆದರಿ ಪತರಗುಡುತ್ತಾ, ನಿಂತಲ್ಲೇ ಹೋ ಎಂದು ಅಳಲು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವರ ಮಾಸಲು ಕೋಟಿನ ಜೇಬಿನೊಳಗಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ಪೆಪ್ಪರಮೆಂಟುಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಬೊಚ್ಚು ಬಾಯಿಯ ಅಕ್ಕರೆಯ ಮುತ್ತುಗಳೂ ಕೂಡಾ.

ನಮ್ಮ ಅಂಥ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿಸುವಂಥ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು ಇವರಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವುಗಳು ನಮ್ಮಂಥವರೊಳಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಕುತೂಹಲಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದವು. ಆಗ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿಗೆಂದು ಗಿಡ, ಮರ, ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ಕೂರುವುದು, ನಂತರ ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಯ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮುಟ್ಟುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರದು ಬೇರೇ ರೀತಿಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಕಕ್ಕಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಮುಟ್ಟಲೆಂದು ಉರಾಚೆಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಂತೆ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪುಟುಗೋಸಿಯ ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಉಡುದಾರದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ತನ್ನ ಹೆಗಲಿಗೆಸೆದುಕೊಂಡು ಸೊಂಟದವರೆಗೆ ನೀರು ಬರುವವರೆಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನೀರು ಸೊಂಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲೇ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ತನ್ನೆರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನೂ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಧೀರ್ಘ ನಮಸ್ಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.

ಊರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯದೊಂದು ಮಾಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮಾಳಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೂಮಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಕಿಟಕಿಯೊಂದಿತ್ತು. ಇವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಅದರ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕರಡಿ ಬೀಗ ಅನ್ನುವ ನಾಟಿ ಬೀಗವೊಂದನ್ನು ಹಾಕಿರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರಿಗೊಬ್ಬ ಶಂಕರ ಅಂತ ಮೊಮ್ಮಗ ಇದ್ದ. ಇವನೂ ಅಸಾಧ್ಯ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೋ, ಇಲ್ಲಾ ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೋ, ಇವನನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲಾ ‘ಕೊಚ್ಚ’ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಇವನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರಿಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಕರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೂಮಿಗೆ ಬೇರೆಯವರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಶಂಕರ ಅದು ಹೇಗೋ ಅಜ್ಜ ಇಲ್ಲದಾಗ ಅಜ್ಜನ ರೂಮಿನ ಬೀಗವನ್ನು ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಮೊಳೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ದಿನ, ಅಜ್ಜ ಇಲ್ಲದಾಗ ಅಜ್ಜನ ರೂಮಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆಗೆದ ಶಂಕರ ನನ್ನನ್ನೂ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಆ ಕತ್ತಲು ಗವ್ವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ರೂಮಿನ ಮೂಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿದ್ದ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು, ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ತನ್ನ ಹಿಡಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಷ್ಟು ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೆ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಅದರೊಳಗಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಲಪಟಾಯಿಸಿ ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಮಾರಿ ಬಂದದ್ದರಲ್ಲಿ ಅದೂ ಇದೂ ಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ನಮಗೂ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರ ವೇಷ, ನಡೆ, ನುಡಿ, ಬದುಕುವ ರೀತಿ, ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಿಂದಲೂ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮಂಥ ಮಕ್ಕಳು ಹಸಿವು, ನಿದ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಮರೆತು ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುವಂಥ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದೆಂದರೆ, ಇವರೊಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯದಂಥ ಕಥೆಗಳ ನದಿ.. ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕಥೆಯ ಛಾಪೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು, ಥರಾವರಿ ಕಥೆಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರನ್ನು ಕಂಡು ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿದ್ದೆವು: ‘ಅಜ್ಜಾ, ನಿಂಗೆ ಇಂಥ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೆಂಗೆ ಹೊಳೀತವೆ,’ ಅಂತ. ಅದಕ್ಕವರು ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದ್ದರು, ‘ನನ್ನ ಎದೆಯೊಳಗೊಂದು ಕಥೆ ಹೇಳೋ ಹಕ್ಕಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೈತೆ ಕಣ್ರಪ್ಪ, ಅದುಕ್ ಬೇಕಾದಾಗ ಪುರ್ ಪುರ್ ಅಂತ ರೆಕ್ಕೆ ಬಡ್ಕಂಡು ಹಾರಾಡುತ್ತೆ. ಹಂಗೆ ಒಂದೊಂದ್ ಸಾರ್ತಿ ರೆಕ್ಕೆ ಬಡ್ದಾಗ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ಕಥೆ ಹಾರ‍್ಕಂಡು ಬರುತ್ತೆ.’ ಸ್ಕೂಲು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಯ, ಸಂತೋಷಗಳೆರಡನ್ನೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮನೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರ ಬದಲು ಒಂದೇ ಉಸುರಿಗೆ ಓಡಿ ಮನೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ‘ಅವನೊಬ್ಬ ಕೇವಿಲ್ಲದ ಬಡಗಿ, ಕಥೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಅಂತ ಮಕ್ಕುಳ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಾಳ್ಮಾಡ್ತಾವ್ನೆ,’ ಅಂತ ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರನ್ನೂ ಬೈದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇದು ಅಜ್ಜ ನಮಗೆ ಹೇಳಿದ ಅಸಂಖ್ಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಅವತ್ತು ಸ್ಕೂಲು ಬಿಟ್ಟ ಕೂಡಲೇ ನಾವು ಕೆಲ ಗೆಳೆಯರು ಅದು ಇದು ಆಟ ಆಡಿಕೊಂಡು, ಇನ್ನೇನು ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಅನ್ನುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಬುಡುಗೊಚ್ಚನವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೇಳಿದೆವು. ಅಜ್ಜ ತನ್ನ ಕುಟ್ಟಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಕುಟ್ಟುತ್ತಾ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಇವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಶಂಕರನ ಜೊತೆ ಕದ್ದು ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲಂತೂ ನಮ್ಮ ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದ ಅವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದವು ಅಂತ ಕೇಳ ಬೇಕೆಂದಿದ್ದ, ತುಂಬಾ ದಿನಗಳಿಂದ ಅದುಮಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಅಂದು ತಡೆಯಲಾರದೆ, ‘ಅಜ್ಜ ಅಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿ ನಿಂಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ವು?’ ಅಂತ ಕೇಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಕುಟ್ಟಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಚಕ್ಕನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಜ್ಜ ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿದರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದ ಅವರ ನೋಟದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾದ ನನಗೆ ಮೊಮ್ಮಗ ಶಂಕರ ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಅವನೊಡನೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿರಬಹುದು ಅಂತ ಒಳಗೊಳಗೇ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗಿ, ಇನ್ನೇನು ಆ ಹೆದರಿಕೆ ಅಳುವಿಗೆ ತಿರುಗಿ ಬಿಡಬೇಕು ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿತೋ ಏನೋ ನನ್ನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ರುಪಾಯಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ ಪರಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಬೆಳದಿಂಗಳು ಚೆಲ್ಲಿದ ಒಂದು ಸಂಜೆ. ಅದು ಬುಡುಗೊಚ್ಚ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಹಿಂದಿನ ಮಾತಂತೆ. ಅಂಥ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಿಂದೆ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೆದೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಹಿರಿಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ದುಂಡಂತ ದುಂಡನೆಯ ಚಂದ್ರ ಆಗಲೇ ಆಕಾಶದ ನೆತ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನಂತೆ. ಆಕಾಶದ ತುಂಬಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ. ಆಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಬೆಳಕೊಂದು ಬೆಳಗಿಕೊಂಡು ಬಿರುಸಾಗಿ ಇವರೆದುರಿನ ಹಿತ್ತಲಿನ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಂತಾಯಿತಂತೆ. ಇವರು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಹುಲ್ಲು ಹಿರಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದನ್ನೇ ನೋಡತೊಡಗಿದರಂತೆ. ಇವರು ಅದನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕ ಆ ಬೆಳಕು, ಆ ಹಿತ್ತಲಿನ ಬೇಲಿಯಂಥ ಬೇಲಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ಆ ಇಡೀ ಬೇಲಿ ಫಳ ಫಳಾಂತ ಫಳಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಿಂಚಲು ತೊಡಗಿತಂತೆ. ಕೊಂಚ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಆ ಮಿಂಚು ಮಂಗಳಮಾಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತಂತೆ. ಎಲಾ ಇದರ ಇದೇನು ಸೋಜಿಗ ಅಂತ ಇವರು ಬೆಚ್ಚಿ ಆ ಬೇಲಿಯನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸ ತೊಡಗಲು, ಆ ಮಂಗಳ ಮಾಯವಾದಂಥ ಬೆಳಕು, ಮೆಲ್ಲಗೆ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಾಗತೊಡಗಿದವಂತೆ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಬಿಡುವುದರೊಳಗೆ ಆ ಎಲೆಗಳು ಬೇಲಿಯ ಉದ್ದಗಲಕೂ ಹಾಸಿದಂತೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟವಂತೆ. ಇನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿರಲು, ಹಾಗೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡ ಎಲೆಗಳ ನಡುವಿಂದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಬೆಳೆದು ನಿಂತು, ಆ ಇಡೀ ಬೇಲಿ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಚಂದದ ಮೊಗ್ಗಿನ ಹಾರದಂತೆ ಕಾಣ ತೊಡಗಿ, ಮರುಕ್ಷಣಕ್ಕೇ ಆ ಮೊಗ್ಗುಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೂವಾಗಿ ಅರಳಿ ಬಿಟ್ಟವಂತೆ. ಅಂಥ ಹೂಗಳ ಪರಿಮಳ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಲಂಥ ಹಿತ್ತಲನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕವುಚಿಕೊಂಡಿತಂತೆ.
ಆಗ ಈ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಅದೇನು ಕನಸೋ ನನಸೋ ಎಂಬುದೊಂದೂ ಅರಿಯದೆ ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸ ತೊಡಗಿದರಂತೆ. ಇವರ ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಅರಳಿದ ಹೂಗಳು ಹೇಳಿದವಂತೆ, ‘ಹೇ ಹುಡುಗಾ, ಹೀಗ್ಯಾಕೆ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೆಕ್ಕಸ ಬೆರಗಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೀಯಾ? ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೀಗೇ ಇದೇ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಚಂದದ ತಿಂಗಳ ಬೆಳಕಿನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತೇವೆ,’ ಅಂದವಂತೆ.
ಮೊದಲೇ ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಹೂಗಳು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ಗಿಡ ಮರಗಳು ಎಂದೂ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳರಿಯದಿದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಯಾವುದೋ ದೆವ್ವ ಇಲ್ಲವೆ ರಾಕ್ಷಸನ ಕೈವಾಡವೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತೂ ಭಯಗೊಂಡು, ಕೂಗಲು ಬಾಯಿ ಬರದೆ, ಓಡಲು ಕಾಲು ಬರದೆ, ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಡುಗತೊಡಗಿದ್ದನ್ನ ಕಂಡು ಮತ್ತೆ ಆ ಹೂಗಳೇ ಮಾತನಾಡಿ, ‘ಎಲೈ ಹುಡುಗನೇ, ನೀನಂದುಕೊಂಡಂತೆ ನಾವು ದೆವ್ವಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸರೂ ಅಲ್ಲ, ನೀನು ಈ ಪರಿ ಹೆದರಬೇಕಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ,’ ಅಂದವಂತೆ.ಆಗ ಕೊಂಚ ಧೈರ್ಯ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಜ್ಜ, ‘ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದೂ ಥೇಟ್ ಮನುಷ್ಯರಂತೆಯೇ ಮಾತನಾಡುವ ನೀವ್ಯಾರು,’ ಅಂತ ಕೇಳಿದರಂತೆ.

ಆಗ ಆ ಹೂವಂಥ ಹೂಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ನಗು ಬಂದು, ಅದ ತಡೆಯಲಾರದೆ ನಗಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದವಂತೆ: ‘ಒಂದಾನೊಂದು ದಿನ ಪಾರ್ವತಿ ಪರಮೇಶ್ವರರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಈ ಭೂಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಪಾರ್ವತೀಮಾತೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೂ ಜಾರಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳ ತೊಡಗಿ, ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಆ ದೇವಿಯು, ಆ ಒಂದು ಹೂ ನೂರಾಗಿ, ಆ ನೂರು ಸಾವಿರವಾಗಿ, ಆ ಸಾವಿರ ಲಕ್ಷವಾಗಿ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬಡವನೂ, ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನನೂ ಆಗಿರುವ ನರ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬನ ಹಿತ್ತಲಿನ ಬೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಆ ಬಡವನನ್ನು ಮತ್ತೂ ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ, ಅಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲಿನ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ಮರೆತ ನರ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಆಗಾಗ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದೂ, ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಮಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಆ ತಾಯಿ. ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾವು ಈ ಭೂಲೋಕದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಬಡವನ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟಷ್ಟು ದಿನ ಇದ್ದು ಈಗ ನಿನ್ನ ಹಿತ್ತಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.’

ಅಂದಿನಿಂದ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ ತಿಂಗಳ ಬೆಳಕಿನ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡ ತೊಡಗಿದರಂತೆ. ಹಾಗೆ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದವಂತೆ. ಇವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಬೆಳಕಿನ ರಾತ್ರಿ, ‘ನಾವು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಮನಸೋತಿದ್ದೇವೆ. ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಕೇಳು,’ ಅಂದವಂತೆ ಆ ಹೂಗಳು. ಆಗ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಅಪಾರ ಖುಷಿಯಾಗಿ, ಏನು ಕೇಳಬೇಕು ಏನು ಬಿಡಬೇಕು ಅನ್ನುವುದೊಂದೂ ಹೊಳೆಯದೆ ಪೇಚಾಡುತ್ತಿರಲು, ಆಗ ಮತ್ತೆ ಆ ಹೂಗಳೇ ಮಾತನಾಡಿ, ‘ಅಯ್ಯೋ ಅದ್ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟು ಪೇಚಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ, ಇಗಾ ನೋಡು ನಿನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಬೊಗಸೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆ ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಕಾಕಿಕೊಂಡು ‘ಮಾತಾಡ್ ಮಾತಾಡ್ ಮಲ್ಲಿಗೆ’ ಅಂದರೆ ಸಾಕು, ನಿನ್ನ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿರುವ ಹೂ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರೂಪಾಯಿಯಾಗುತ್ತದೆ.’

ಮುಂದೆ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ ತನಗೆ ಬೇಕಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಎಡಬಿಡದೆ ಹಾಗೇ ಮಾಡಿದರಂತೆ. ಅದರಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರಂತೆ. ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೆ ಅಜ್ಜ ಹತ್ತಾರು ಹೂಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬೆಳ್ಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಹೂಗಳು ‘ಇನ್ನು ನಿನ್ನ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರದಿ ಮುಗಿಯಿತು, ನಾವಿನ್ನು ಹೊರಡುತ್ತೇವೆ,’ ಅಂದವಂತೆ. ಅಜ್ಜನಿಗೆ ವಿಪರೀತ ದುಃಖವಾಗಿ ಪರಿ ಪರಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡರಂತೆ. ಅಜ್ಜನ ಯಾವ ಬೇಡಿಕೆಗೂ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕದೆ ಆ ಹೂಗಳು, ಅವುಗಳ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟವಂತೆ. ಅವುಗಳು ಹಾಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಗಿಡವನ್ನು ನೆಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಅಂದರು.

ನೆನಪಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯ ಹೊರಟಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಎದುರಾಗುವ ಈ ಬುಡುಗೊಚ್ಚ ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಪುಳಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಮಾಸದ ಅಚ್ಚರಿ.

ಬಿನ್ನಾಯ ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಉಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ

ಆಡು ಕಾಯೋ ದಿನಗಳು-
ಟಿ.ಎಸ್. ಗೊರವರ

ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಡತನ ಕಾಲು ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪ, ಅವ್ವನ ಕೂಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಉಪವಾಸ ಬೀಳದಂತೆ ಸಲಹುತ್ತಿತ್ತು. ರೊಟ್ಟಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿ, ಮುದ್ದೆ, ಜೋಳದ ನುಚ್ಚಿನ ಸಂಗಟಿಯೇ ನಮಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜನ. ಅದ್ಯಾರದೋ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಅವ್ವ ಕೂಲಿ ಹೋದಾಗ ಪುಂಡಿ ಪಲ್ಲೆ, ಹಕ್ಕರಕಿ, ಕಿರಕಸಾಲಿ ಕಿತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವತ್ತು ಇವುಗಳ ಪಲ್ಲೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಂತೆ. ಅವ್ವ ಒಬ್ಬಿ, ಎರಡೊಬ್ಬಿ ರೊಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಕೆರಸಿ ತುಂಬಿಸಿ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗುವುದರೊಳಗೆ ಚೊಲೋ ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆ ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂತೆ ಮುಗಿಸಿದ ಭಾಗವಾನರು ಅಳಿದುಳಿದ ಬಲಿತ ಬದನೆಕಾಯಿ, ಹುಳುಕು ಹಿಡಿದ ಮೆಕ್ಕೆ ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಚವಳಿಕಾಯಿ ಗುಂಪಿ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಬಾಳ ಕಡಿಮೆ ರೇಟು ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಲ್ದಿ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆ ಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ವಾಸ್ತವ ಅವ್ವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಬೇಕಂತಲೇ ತಡವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಬಹುಶಃ ಆಗ ಕಡಿಮೆ ರೇಟಿಗೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವ್ವ ಹೀಗೆ ತಡವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು. ವಾರಂಪೂರ್ತಿ ಇವುಗಳದೇ ಪಲ್ಲೆ. ಬಲಿತ ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಲೆ ತಿನ್ನಲು ಮನಸ್ಸು ಅಳು ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮರಿಯೇ ಒಲ್ಲೆನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ರೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿ ಉಳಿಸಿ ಮುಸುರಿ ಪುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹಂಗಾಗಿ ಅವ್ವ ನನಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪಲ್ಲೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾತ್ರಿಗೆ ಸಂಗಟಿ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಸಂಗಿನ ಅಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನ, ಅದರೊಳಗೆ ಸಾರು ತಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾರೆಂದರೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆ ಎಣ್ಣಿ ಕಾಸಿ ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದೆರಡು ಎಸಳು ಬಳ್ಳೊಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಸಾಸಿವೆ, ಉಪ್ಪು, ಕೆಂಪಿಂಡಿ, ಹುಂಚಿ ಹುಳಿ, ನೀರು, ಅರಿಷಿಣಪುಡಿ, ಸಾರಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಜ್ವಾಳದ ಹಿಟ್ಟು ಹಾಕಿದರೆ ಅದೇ ಸಾರು. ಅದು ನೀರು ಸಾರೆಂದರೆ ಸರಿಯೇನೋ. ಅವ್ವನದೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಪಾಪ! ಅವಳೋ ಬಡತನದ ಕೈಗೊಂಬೆ.

ಸಂಗಟಿ, ಈ ಸಾರು, ಪಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ನಾನು ರೊಟ್ಟಿ ಮುಟಗಿ ಬಯಸಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ತಿಂದದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವ್ವ, ಇಲ್ಲವೆ ತಂಗಿ ರತ್ನಾ ಮಟುಗಿ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಖಾಲಿ ಇರದೇ ಹೋದರೆ ನಾನೇ ಮುಟುಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ರೊಟ್ಟಿ ಮುಟುಗಿ ಎಂದ್ರೆ ದಪ್ಪನೆಯ ಬಿಸಿಯಾದ ರೊಟ್ಟಿಗೆ ತೆಳ್ಳಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಎಣ್ಣಿ ಸವರಿ, ಒಂದ್ಯಾಡು ಬಳ್ಳೊಳ್ಳಿಯ ಎಸಳು, ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಿಂಡಿ, ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಹಿಂಡಿ ಕಲ್ಲೊಳಗೆ ಜಜ್ಜಿ ಉಂಡಿ ತರ ನೀಟುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮುಗೀತು. ಮುಟುಗಿ ತಯಾರು. ತಿಂದರೆ ಅದರ ಖಾರ ಖಾರ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಡೋದು.ಮುಟುಗಿ, ಸಂಗಟಿ, ಮುದ್ದೆ ತಿಂದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾರೆ ಊಟವೇ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಹೀಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಅವತ್ತು ಅಪ್ಪ ರಾತ್ರಿ ಶ್ಯಾಂಬರ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಲು ಹೋಗಿದ್ದ. ಅದ್ಯಾರದೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿ ಹಿರೇಮನಸ್ಯಾಳಾದ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದ ಊಟದ ಬಿನ್ನಾಯಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಬಿನ್ನಾಯದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನನ್ನಂತ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವುದು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅಂದ್ರೆ ಕಡಿಮೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಿನ್ನಾಯ ತೀರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆಯಾರ ಮಾಡಲು ಅಪ್ಪ ಕೊಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ಐದು ರೂಪಾಯಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕೊಟ್ಟ ಅವ್ವ ’ಎಲ್ಯಾರ ಕಳಕೊಂಡಿ. ಜ್ವಾಕಿಯಿಂದ ಬಕ್ಕಂದಾಗ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಹೋಗು. ನೆನ್ಪು ಮಾಡಿ ಆಯಾರ ಹಾಕು...’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಿದ್ದಳು. ಬಿನ್ನಾಯದ ಮನೆ ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ಆಯಾರ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತಲೇ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದ್ರೆ ಕಾರಣದ ಮನಿ ಹತ್ರ ಹೋದಾಗ ’ಆಯಾರ ಮಾಡೀನಿ ಅಂತ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದರಾಯಿತು...’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಆಯಾರ ಮಾಡದೇ ಐದು ರೂಪಾಯಿ ಕಿಸೆಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಆಗಲೇ ಸುರುವಾಗಿದ್ದ ಊಟದ ಪಂತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ ಸಾಲು ಸಾಲು ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ನಾನೂ ಪಂತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಕುಳಿತೆ. ಪತ್ರೂಳಿ ಎಲಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬದನಿಕಾಯಿ ಪಲ್ಲೆ, ರೊಟ್ಟಿ ತುಣುಕು ಹಾಕಿದರು. ನನಗೆ ಅವ್ವ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಿತ ಬದನಿಕಾಯಿ ಪಲ್ಲೆ ನೆಪ್ಪಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸು ಕಹಿಗೊಂಡಿತು. ಆದರೂ ಗಟ್ಟಿ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಒಂದೆರಡು ತುತ್ತು ತಿಂದರಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಂದೆ. ರುಚಿ ಎನಿಸಿತು. ಬದನಿಕಾಯಿ ಪಲ್ಲೆ ಹೀಗೂ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರೊಟ್ಟಿ ತಿಂದ ನಂತರ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಳು ಕಾಳಿನಂತಹದ್ದೇನೋ ಒಂದು ಮುಟುಗಿಯಷ್ಟು ನೀಡಿದರು. ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತಿಂದೆ. ಇದೇನಿದು ಅಂತ ಮಗ್ಗುಲ ಕುಳಿತ ಯಜಮಾನ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಅಂವ ಬುಂದೆ ಅಂದ. ನಾನು ಬುಂದೆ ತಿಂದದ್ದು ಅದೇ ಮೊದಲ ಸಲ. ಸಿಹಿ ಊಟ ಅಂದ್ರೆ ಅವ್ವ ಅಮವಾಸೆಗೋ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೋ ಮಾಡುವ ಸಜ್ಜಕ ಮಾತ್ರ ಅಂತ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ಇನ್ನು ಅನ್ನ, ಘಮ ಘಮಿಸುವ ಸಾರಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ಸಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದೇನು ಹಾಕುತ್ತಾರೋ ತಿಳಿಯದು. ಅವ್ವನ ನೀರ ಸಾರಿಗಿಂತ ಸ್ವಾದಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ನವನ್ನು ಗಡದ್ದಾಗಿ ಜಡೆದು ಎದ್ದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದು ಮಸ್ತ್ ಊಟ. ಅವತ್ತೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಇನ್ಯಾವತ್ತೂ ಬಿನ್ನಾಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಅಂತ.

ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾದರೂ ಸರಿ. ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಬಿನ್ನಾಯ ತೀರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಆತನ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಉಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಿನ್ನಾಯ ಹೇಳದೇ ಇದ್ದರೂ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಾರಣವಿದ್ದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಡು ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣದೆ ಹಾಗೇ ಮಲಗುವಾಗ ಅವ್ವ ಊಟ ಮಾಡೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಳು. ಹೊಟ್ಟಿ ಹಸ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದೆ. ಅವ್ವ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅನುಮಾನ ಬಂದು ’ಕಾರಣದ ಮನ್ಯಾಗ ಉಂಡು ಬಂದೀದನು....’ ಎಂದು ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಕಾಯದೆ ನನ್ನ ಬಲಗೈ ಹಿಡಿದು ಮೂಸಿ ನೋಡಿದಳು. ಕೈಯೊಳಗೆ ಸಾರಿನ ಘಮ ಇನ್ನೂ ಹಂಗ ಇತ್ತು. ಅವ್ವನ ಪಿತ್ತ ನೆತ್ತಿಗೇರಿತು. ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದು ’ನಿನ್ಗ ಒಂದೀಟರ ಮಾನ ಮರ್ಯಾದಿ ಐತಿಲ್ಲ. ಹೀಂಗ ಕೂಳು ಕಾಣದವರಂಗ ಉಂಡು ಬಂದಿಯಲ. ಅವ್ರು ನಮ್ಗ ಬಿನ್ನಾಯ ಸೈತ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಅಂತಾವ್ರ ಮನಾಗ ಉಂಡು ಬಂದಿಯಲ್ಲ...’ ಎಂದು ಬಯ್ಯುತ್ತ ಮೈತುಂಬಾ ಬಾಸುಂಡೆ ಏಳುವ ಹಾಗೆ ಹೊಡೆದಿದ್ದಳು.

ಅವತ್ತಿನಿಂದ ಅವ್ವ ಊರೊಳಗೆ ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬ್ಯಾಡೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೂ ಇಂವ ಉಂಡು ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದ ಅವ್ವ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕೈ ಮೂಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮಾಗಿ ಉಂಡು ಅವ್ವನಿಗೆ ಸಾರಿನ ವಾಸನೆ ಗೊತ್ತಾಗಬಾರದೆಂದು ಅದೆಲ್ಲಾದರು ಒಂದೀಟು ಸೆಗಣಿ ಕೈಯೊಳಗೆ ಹಿಡಿದು ಅದನ್ನು ಕಿವುಚಾಡಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ಸೆಗಣಿ ವಾಸನೆಗೆ ಸಾರಿನ ಘಮ ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವ್ವ ಕೈ ಮೂಸಿ ನೋಡಿದರೂ ಮೂಗಿಗೆ ಸೆಗಣಿ ವಾಸನೆ ಹೊಡೆದು ಉಂಡು ಬಂದಿರುವುದು ತಟಗು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗನಿಸುತ್ತ್ತಿದೆ. ಅವ್ವ ಅದೆಷ್ಟು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಅಂತ.


ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ನಾನು...

ಬಿ .ಎಂ .ಬಷೀರ್

ನಿನಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ

ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೆಗೆದ ಉದ್ಗಾರದಂತಿದೆ

ಯಾರದೋ ಕಣ್ಣ ಹನಿಗಳನ್ನು


ಎಣಿಸುತಿರುವೆ ನಿನಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿ

ಹೊರ ಬಂದ ನನ್ನೊಳಗೆ

ಒಂಟಿ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳನ್ನು

ಸಾವಿರ ಸಹಭಾಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ

ತಿಂದು ಮುಗಿಸಿದ ನರಭಕ್ಷಕನ ತೇಗು...

ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳು

ಮಿನಾರಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಹಾರೆ ಗುದ್ದಲಿಗಳು

ಧರ್ಮದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು

ಪಹರೆ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ

ಧರ್ಮವೆನ್ನುವ ಕಳಂಕ ಕಿತ್ತು ತೆಗೆದಂತೆಯೇ

ನನ್ನನ್ನು ಚರ್ಮದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ

ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ ಬಾಳಬಹುದೆಂಬ

ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಗು ಮನಸ್ಸು

ಹೆಸರಿನ ಶಿಲುಬೆ ಹೊತ್ತು

ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ ದೇವರೇ...

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಿರುವ

ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರು ಬಂಜೆಯರಾಗಲಿ


ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ, ಗಟಾರಗಳಿಗೆ,

ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ಬೇನೆ ಕೊಡು

ಧರ್ಮದ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಮಗು

ಹೆಸರಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಬಾಳಲಿ.

(ಗುಜರಾತ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕವಿತೆಯಿದು)

ಮನೆ ಹೊಕ್ಕ ಬೀದಿ ಮಾರಿ- ಏಡ್ಸ್

ಡಾ ಅನುಪಮಾ ಎಚ್. ಎಸ್.

‘ನಮ್ಮನೆಯೋರ್ಗೆ ತುಂಬ ಕಾಯ್ಲೆ ಆಗಿ ಬೊಂಬಾಯಿಂದ ಕರ‍್ಕಬಂದು ಬಿಟ್ಟಾಗಲೇ ನಂಗೆ ಇಂಥಾ ಒಂದು ಕಾಯ್ಲೆ ಇದೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಮೇಡಂ. ಅಲ್ಲೀವರ್ಗೂ ಈ ಕಾಯ್ಲೆ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಬರದೇ ೨ ವರ್ಷಾಗಿತ್ತು. ಬಂದೋರು ೧೫ ದಿನಾನೂ ಇರ್ಲಿಲ್ಲ, ತೀರಿಕೊಂಡ್ರು. ಆಗ ಡಾಕ್ಟ್ರು ನೀನೂ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿಸು ಅಂದ್ರು ಅಂತ ಮಾಡಿಸ್ಕಂಡ್ರೆ ನಂಗೂ ಇರದು ಗೊತ್ತಾಯ್ತು. ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ೩ ಜನ ಮಕ್ಳಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಅವರ‍್ನೆಲ್ಲ ಓದಕ್ಕೆ ಅಂತ ಹಾಸ್ಟೆಲಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿದೀನಿ. ಅವರು ೩ ಜನಾನೂ ಒಂದು ದಾರಿ ಹತ್ತೋವರ್ಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ೧೦ ವರ್ಷನಾದ್ರೂ ನಾನು ಬದುಕಿರಲೇಬೇಕು ಮೇಡಂ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅವರನ್ನ ಮತ್ಯಾರೂ ನೋಡಲ್ಲ ಅಂತ ನಂಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮನೆಯೋರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಈ ೩ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಾರ‍್ಯಾರ ಬಣ್ಣ ಏನೇನು ಅಂತ ತಿಳಿದುಹೋಗಿದೆ. ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಅನುಭವಿಸಿದೀನಿ ಅಂದ್ರೆ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಶತ್ರುಗೂ..’ ಉಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣೀರು ನುಂಗಿಹಾಕಿತು.

‘ಮದುವೆ ಆಗಿ ಇನ್ನೂ ೮ ತಿಂಗಳು ಅಷ್ಟೇ. ಅಳಿಯ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಬೋಟಿನ ಕೆಲಸಕೆ ಇದ್ದೋನು ಡೆಂಗಿ ಜ್ವರ ಬಂದು ತೀರ‍್ಕಂಡ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾಗಲೇ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಏಡ್ಸ್ ಕಾಯ್ಲೆನೂ ಬಂದಿತ್ತು ಅಂತ. ನಮಗ್ಯಾರಿಗೂ ತಿಳೀಲೇ ಇಲ್ಲ. ನೋಡಕ್ಕೆಲ್ಲ ಚನ್ನಾಗೇ ಇದ್ದ. ನಂ ಚರ್ಚಿನ ಫಾದರ್ರು ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆ ರಕ್ತ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡುಸ್ಕಳಿ ಅಂತೇಳಿದ್ರು. ಇವ್ನು ಏನೇನೋ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸ್ಲಿಲ್ಲ, ನಮಗೂ ಗೊತ್ತಾಗ್ಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹೋಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಯ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಮೇಡಂ. ಈಗ ಇವಳಿಗೆ ನೀರು ನಿಂತಿದೆ, ೩ ತಿಂಗಳು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇವಳಿಗೂ ಆ ಕಾಯ್ಲೆ ಬಂದಿದೆಯಂತೆ. ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಮುಗಿತಿನಿ, ಯಾರ‍್ಗೂ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡ್ದೇ ಈ ಬಸುರನ್ನೊಂದು ಚೊಕ್ಕ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಬಿಡಿ. ನಂ ಜನರಿಗಂತೂ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳ್ಬೇಡಿ.’
ಮಗಳ ಬಾಳು ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಮೂರಾಬಟ್ಟೆಯಾದದ್ದು ನೋಡಿದ ಪೇದ್ರು ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯ ಅಳಲು ಇದು.

‘ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತ ಮಗುವೊಂದು ವಾರದ ಕೆಳಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಆ ಮಗುವಿನ ತರಗತಿಯ ಇತರ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಕರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿ, ಆ ಮಗುವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸದಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.’
ಇದು ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ.

If money is lost, nothing is lost;
If health is lost, something is lost;
If character is lost, everything is lost…
Money, health, character

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ? ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಚ್‌ಐವಿ. ಮೊದಲೆಲ್ಲ ವೇಶ್ಯೆಯರು ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು, ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳಂತೆ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಬೇರೆಯೇ ತರಹದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಡವ ಬಲ್ಲಿದರೆನ್ನದೆ, ಹಳ್ಳಿ ನಗರವೆನ್ನದೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರೆನ್ನದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೪ ಲಕ್ಷ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ದಾಖಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಯಾವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ನೆರವು, ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡದೇ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಬಹುದು, ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದೇ ಮರಣಿಸಿರಬಹುದು. ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. ೦.೩೧ -ಅಂದರೆ ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ೩ ಜನ -ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. ೬೧ ಗಂಡಸರು ಹಾಗೂ ಶೇ. ೩೯ ಹೆಂಗಸರು. ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. ೫.೬, ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಶೇ. ೫.೩೮, ಹಾಗೂ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಶೇ. ೮.೭೧ರಷ್ಟು ಜನ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರು.
ಹೀಗೆ ಬರೀ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಪ್ರಾಣ ತೆತ್ತರೆ, ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯ ವೈರಸ್ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ. ಶೇ. ೮೮ ಪೀಡಿತರು ೧೫-೪೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಕಾಯಿಲೆ ದೇಶದ ಯುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಆ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಗೊಂದು ಕಳಂಕವೆನ್ನಬಹುದು. ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶಮಾಡಿ, ಶರೀರವನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಗೂಡಾಗಿಸುವ ಈ ವೈರಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದದ್ದು ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮನೋಬಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳು..

ಒಳನುಸುಳಿದ ಶತ್ರುವೊಬ್ಬ ಕಾವಲುಪಡೆ ನಾಶಮಾಡಿದರೆ ಕೋಟೆಯ ಗತಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ನುಗ್ಗಿ ಬಂದರೂ ಕಾಯುವವರಿಲ್ಲದೆ ಅರಮನೆ, ಅಂತಃಪುರ, ಆಸ್ಥಾನ, ಅಡುಗೆಮನೆ, ಗುರುಮನೆ ಎಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಶತ್ರುಗಳ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಕೋಟೆಯೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹವನ್ನು ಎಚ್‌ಐವಿಯು ಕಾವಲುಗಾರರಿಲ್ಲದ ಕೋಟೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದೇಹರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳ ಬಲಾಬಲವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್, ಅಥವಾ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಪರೋಪಜೀವಿಯು ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ; ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ; ತೆರೆದ ಗಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಸಂತತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಮಾನವ ದೇಹ! ಕೆಲವು ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣದೊಳಗೇ ಹೊಕ್ಕು ಬೆಳೆದು ನಂತರ ಅವನ್ನೊಡೆದು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ (ಉದಾ: ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಾಣು); ಕೆಲವು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡುತ್ತವೆ (ಟಿಬಿ); ಕೆಲವು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದರೆ(ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ಫಂಗಸ್‌ಗಳು) ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಲಿವರಿನಲ್ಲಿ, ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ದೇಹದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗುತ್ತವೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಗೂಡು ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಮರಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ (ಟೈಫಾಯ್ಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಎಂಟಮೀಬಾ ಹಿಸ್ಟೋಲಿಟಿಕಾ). ಹೀಗೇ ದೇಹದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿ ಚಾಪೆ, ರಂಗೋಲಿಯ ಕೆಳಗಲ್ಲ; ನೆಲದೊಳಗೇ ನುಸುಳುವ ಉಪಾಯ ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ರೂಪ ವೇಷ ಬದಲಿಸಿ ಶತ್ರುವೆಂದು ಗೊತ್ತು ಮಾಡದಂತೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಿಷಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಯಾವ ಜೀವವಿರೋಧಕ ಔಷಧಿಯೂ ಭೇದಿಸಲಾರದ ಹೊರಕೋಟೆ ರಚಿಸಿಕೊಂಡು ಗಟ್ಟಿ ತಳವೂರುತ್ತವೆ.
ಎಲ ಎಲಾ! ಕಣ್ಣಿಗೇ ಕಾಣಿಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಗಾಣುಗಳಿಗೆ ಎಂತಹ ಶಕ್ತಿ, ಯುಕ್ತಿ! ಹೌದು, ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಲೋಕ ನಮ್ಮ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ, ನಿಬಿಡವೂ, ಅವಕಾಶವಾದಿಯೂ ಆಗಿದೆ!!

ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳಿವೆಯಷ್ಟೇ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ರಕ್ತಕಣಗಳು ಕಾವಲು ಸೈನಿಕರ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಾಶ ಮಾಡಲು ತಕ್ಕ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ತುರ್ತು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಬಗೆಯ ದಳಗಳು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿಯ ರಕ್ತಕಣಗಳು ಸುಮ್ಮನೇ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೈಕಿಯಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕೈಲಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇ ಶೌರ್ಯ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಉಪಾಯ ಹೂಡುತ್ತವೆ. ಜ್ವರ ಬರುವುದು ಅಥವಾ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಏರಿಸುವುದು, ಕೆಮ್ಮುವುದು, ವಾಂತಿ, ಭೇದಿ, ಕೀವಾಗುವುದು- ಇವೆಲ್ಲ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಹೊರದೂಡುವ, ನಾಶಮಾಡುವ ಉಪಾಯಗಳೇ. ಕೆಲವು ರೋಗಾಣುಗಳ ಆಂಟಿಜೆನ್ನುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಂಟಿಬಾಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ರೋಗಾಣುಗಳ ಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಂಟಿ ಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಸೇನೆಯನ್ನೇ ನುಗ್ಗಿಸಿ ಸದೆಬಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೇ ಕಾಣದ ಇಂಥ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೋ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಈ ದೇಹವೆಂಬ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದೊಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾವು ಅತ್ತು, ನಕ್ಕು, ಓಡಾಡಿ, ಉಂಡುಮಲಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ದೇಹವೆಂಬ ವಾದ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ರೋಗದ ಹಾಡೇ ನುಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇಂದು ಎಚ್‌ಐವಿ ಎಂಬ ವೈರಸ್ ಉಳಿದ ರೋಗಾಣುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯ ದೇಹದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಟಿ ಲಿಂಫೋಸೈಟ್ (ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಿಳಿಯ ರಕ್ತಕಣ)ಗಳನ್ನೇ ಹೊಕ್ಕು, ಅದರೊಳಗೆ ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ, ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರಿಗೆ ಯಾವ ರೋಗಾಣು ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ಒಡ್ಡುವ, ಸೋಂಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.
HIV ಹ್ಯುಮನ್ ಇಮ್ಯುನೋಡಿಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ ವೈರಸ್- ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಡುವ, ರೋಗನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ವೈರಸ್. ಇದೊಂದು ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್. ಇದರಲ್ಲಿ, HIV- ೧, HIV- ೨ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ HIV- ೧ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಿಂದ ಮಾನವನನ್ನು ತಲುಪಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. HIV- ೨ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಂಗಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ವೈರಸ್ಸಿನ ತವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ. ೧೯೭೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಹಾರಾ ಆಚೀಚಿನ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ‘ನ್ಯುಮೋಸಿಸ್ಟಿಸ್ ಕಾರಿನಿ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ’ ಎಂಬ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕು ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅತಿ ಕಷ್ಟವಾದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಸೋಂಕು ಇದು. ನಂತರ ಅಂಥದೇ ಗುಂಪಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಅಪರೂಪದ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್- ಕಪೋಸಿ ಸಾರ್ಕೋಮಾ- ಕಾಣಿಸಿತು. ಇದು ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿನ ನಂತರ ಬರುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್. ಆಗ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ವೈದ್ಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿದವು. ಒಂದು ವೈರಸ್ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದೂ. ಅದು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹರಡುವಂಥದೆಂದೂ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ‘ HIV’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದರೂ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಅಥವಾ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂಗಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಬ್ಬಿರಬೇಕೆಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ೧೯೫೦ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಸೋಂಕು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಶುರುವಾಗಲು ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದು ಊಹೆಯಷ್ಟೇ. ೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಫಿಲಿಸ್, ಮಲೇರಿಯಾ, ಯಾಸ್, ಮೈಲಿಬೇನೆ, ಪೋಲಿಯೋಗಳಿಗೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಸಿರಿಂಜುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಟರಿಲೈಸ್ ಮಾಡದೇ ಮರುಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನರು ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ಧಂಧೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅದರಿಂದಲೂ ವೈರಸ್ ಬಹುಬೇಗ ಹರಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈಗಲೂ ಸಹಾರಾ ಕೆಳಗಿನ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಏಡ್ಸ್ ಪೀಡಿತರಿರುವ ದೇಶ. HIV- ೨ ಬಹುಪಾಲು ಆಫ್ರಿಕಾಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇಡಿಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳ ಶೇ. ೬೫ ಭಾಗ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಶೇ. ೧೫ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿನಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೇ ಜನ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೋದ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟೂ ಏಡ್ಸ್ ವೈರಸ್ ಪೀಡಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩.೩೩ ಕೋಟಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ೨೫ ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಸೋಂಕಿತರು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ೨೬ ಲಕ್ಷ ಜನ ಸೋಂಕಿತರೆಂಬುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೩.೭ ಲಕ್ಷ ರೋಗಿಗಳು ೧೫ ವರ್ಷ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಏಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸತ್ತವರು ೧೮ ಲಕ್ಷ. ಅದರಲ್ಲಿ ೨.೬ ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು. ಇಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಹೇಗೆ ಅಮರಿಕೊಂಡಿತೆಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆ ಪಡೆದರೆ, ಉಳಿದವರು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಪಡೆದವರು. ಏಡ್ಸ್ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಎಳೆಯ ಬಾಲೆಯರು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾಬಾಲಕಿಯರ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಳವಳಕಾರೀ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ತೃಷೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ- ಮದರಾಸಿನ ೬ ವೇಶ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ- ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ನೂರು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು HIV ಪೀಡಿತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ೩ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲೆರೆಡು ಸ್ಥಾನಗಳು ದ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ನೈಜೀರಿಯಾಗಳಿಗೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೀಗ ೨.೪ ಕೋಟಿ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅಂದಾಜು. ಏಳು ಲಕ್ಷ ಜನ ART ಅವಶ್ಯವಿದೆ ಆದರೆ ಅದು ೩ ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ HIV ಬಾಧಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಸೋಂಕಿತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು
ಒಮ್ಮೆ ಸೋಂಕು ತಾಗಿದರೆ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಸೋಂಕಿತನಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೋಂಕು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೪ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
೧. ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ: ಎಂದರೆ ಸಂಗಾತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು ವೈರಸ್ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದು ಕಾಂಡೋಮ್ ಬಳಸದೇ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ತಗಲುತ್ತದೆ. ಶೇ. ೮೫ ಸೋಂಕು ಈ ರೀತಿಯೇ ಹರಡುತ್ತದೆ.೨. ತಪಾಸಣೆಗೊಳಗಾಗದ ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದೂ ಈ ವೈರಸ್ಸನ್ನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಪದೇಪದೇ ರಕ್ತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ( ಥಲಸ್ಸೇಮಿಯಾ, ಹೀಮೋಫಿಲಿಯಾ, ಸಿಕಲ್ ಸೆಲ್ ಅನೀಮಿಯಾ, ರಕ್ತದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್) ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಈ ರಿಸ್ಕ್ ಹೆಚ್ಚು. ೩. ಸೂಜಿ ಸಿರಿಂಜುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದು.೪. ಪೀಡಿತ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ: ಹೀಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಶೇ. ೩೦-೩೫. ಒಟ್ಟೂ ಪೀಡಿತರ ಶೇ. ೨ ಭಾಗ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೋಂಕು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

HIV ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ವೈರಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸತಿಪತಿಯರೇ ಆದರೂ, ಇಬ್ಬರೂ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡೋಮ್ ಬಳಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಅಲ್ಲದೇ ಬೇರಾವುದೇ ಸೋಂಕಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ HIV ವೈರಸ್ ಲೋಡ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವೈರಲ್ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ವಾಂತಿಭೇಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವುದೇ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ರಕ್ತ ಮಿಶ್ರವಾಗದ ಎಂಜಲು, ಕಣ್ಣೀರು, ಬೆವರು, ಕಫ, ಮೂತ್ರ, ಮಲ- ಇವುಗಳಿಂದ ಸೋಂಕು ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಂಕಿತರ ಜೊತೆ ಕೈ ಕುಲುಕಿದರೆ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಊಟತಿಂಡಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಆಹಾರ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ, ಅಡುಗೆ-ಊಟಮಾಡಿದರೆ, ಈಜುಕೊಳ- ಟಾಯ್ಲೆಟ್ ಬಳಸಿದರೆ ಸೋಂಕು ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸೊಳ್ಳೆ ಕಚ್ಚುವುದರಿಂದಲೂ ಸೋಂಕು ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಅವಧಿಯಾದ ೨೦-೫೦ ವರ್ಷ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟೂ ಪೀಡಿತರ ಶೇ. ೩ರಷ್ಟು, ೧೫ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರೊಡನೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು, ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು, ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಹೈ ರಿಸ್ಕ್ ಇರುವವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹುಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯರು, ಅರೆವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರಕ್ತಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವವರು ಕೂಡಾ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ರಿಸ್ಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆನ್ನಬಹುದು. ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ‘ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ’ ಎಂಬುದು ಸಿದ್ಧ ಸಲಹೆ. ಎಂದರೆ ಯಾರ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆ ಆಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಪೀಡಿತನೆಂದು ಧೃಢಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಎಂದರ್ಥ. ರಕ್ತ ಸೋರುವ ಗಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಹೆರಿಗೆ ನೋವಿನಿಂದ ಯಾರೋ ಬಂದಾಗ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರೇ ಇರಲಿ, ‘ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ. ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ’ ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇರುವ ಸಲಹೆ!
ಈ ವೈರಸ್ ಬಿಳಿಯ ರಕ್ತ ಕಣಗಳಲ್ಲೇ- ಅದರಲ್ಲೂ ಟಿ ಲಿಂಫೋಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ- ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿ ಜೀವಕೋಶದ ಒಳ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವೈರಸ್ ತನ್ನ ಕೋಶದ RNA ಯನ್ನು ಟಿ ಕೋಶದ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ವೃದ್ಧಿಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಟಿ ಜೀವಕೋಶವು ವೈರಸ್ಸಿನ ಸಂತಾನದ ತದ್ರೂಪುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿ ಹೊರಕಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದೆ ತಾನೇ ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಗಮಾಡುವ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ವೈರಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಎದುರು ಟಿ ಸೆಲ್ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ಟಿ ಸೆಲ್ ನಾಶದೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ವೈರಸ್ ಕಣಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಾ ದೇಹಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ CD- 4 T ಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರತಿ ಮೈಕ್ರೋಲೀಟರಿಗೆ ೪೫೦-೧೨೦೦ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕು ಶುರುವಾಗಿ ಏಡ್ಸ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇದು ೨೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಬಾಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಇರುವ ಕೆಲವು ಆಂಟಿಬಾಡಿಗಳು HIV ಎದುರು ನಿಸ್ತೇಜವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ವೈರಸ್ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಣ್ಣಗೆ ಬೀಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಟಿ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಬಿಡಬಹುದು. ನಂತರ ಯಾವಾಗಲೋ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಬಹುದು. ಮುಕ್ತವಾಗಿ ದೇಹದ ಯಾವ ಆಂಗಾಂಗವನ್ನಾದರೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ವೈರಸ್ಸಿಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸತತ ಮ್ಯುಟೇಷನ್ ಎಂಬ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಪಡುತ್ತ ವೈರಸ್ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಾಖ, ಈಥರ್, ಸೋಪು, ಫಿನಾಲ್ ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು.
ಇದರ ಒಂದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವೆಂದರೆ ಮಾನವನ ದೇಹದ್ರವಗಳ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೇ ದೇಹದ ಹೊರಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕಲಾರದು.

ಸೋಂಕಿನ ೪ ಹಂತಗಳು
೧. ಜ್ವರದ ಹಂತ: ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ವೈರಸ್ ದೇಹ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ೨-೪ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರ, ಮೈಕೈ ನೋವು, ಮೈಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿದರೆ HIV ಟೆಸ್ಟ್ ನೆಗೆಟಿವ್ ಎಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕಿನ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೬ ವಾರಗಳ ತನಕ ರೋಗಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸೋಂಕುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಗಿನ್ನೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವೈರಸ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಂಟಿಬಾಡಿಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಕ್ತತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ ನೆಗೆಟಿವ್ ಎಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ‘ವಿಂಡೋ ಪೀರಿಯಡ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸೋಂಕು ಹರಡಬಲ್ಲನಾದರೂ ಪೀಡಿತ ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ೩ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೇ ರಕ್ತತಪಾಸಣೆಯೂ ನೆಗೆಟಿವ್ ಎಂದೇ ಬಂದಲ್ಲಿ ಆತ ಪೀಡಿತನಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

೨. ನಿರೋಗಿ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಹಂತ: ಸೋಂಕುಂಟಾದ ೬ ವಾರಗಳ ನಂತರ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ ಪೀಡಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ೩-೫ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರಾಮಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಪೀಡಿತ ಎನ್ನಲಾಗದು.
೩. HIV +ve ಆಗಿದ್ದು ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಕಾಣುವ ಹಂತ: ದೇಹದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ CD- 4 T ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ನಾಶವಾಗತೊಡಗುವುದರಿಂದ ಪದೇಪದೇ ವಾಂತಿ, ಭೇದಿ, ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು ಇಂಥ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉಳಿದವರಿಗೆ ೨-೩ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೨-೩ ವಾರವಾದರೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
೪. AIDS: acquired immunodeficiency syndrome- ಅರ್ಜಿತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ನಾಶದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕೂಟ: ಇದು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತ. ಸೋಂಕುಂಟಾಗಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೫-೧೦ ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ಕಾಣುವಂಥದ್ದು. ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅತಿಭಯಾನಕ ರೂಪದ ಟಿಬಿ, ತೂಕ ಇಳಿಕೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಾಂತಿಭೇಧಿ, ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು (ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್, ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಾದ ೧-೧೨ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.
ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯದ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸರಾಸರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿ ೯-೧೧ ವರ್ಷಗಳು. AIDS ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋದಮೇಲೆ ಪೀಡಿತನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ೬ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ತನಕ ಬದುಕಿರಬಲ್ಲ. ಈಗ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ HAART ( Highly active anti retroviral treatment) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಮಯವರಿತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ೨೦-೫೦ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಬದುಕಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ?
-ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಿದ್ದರೆ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ.

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಏಕಮಾತ್ರ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ನಡೆಸುವಂತಾದರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಾಂಡೋಮ್ ಬಳಸುವುದು. ಕಾಂಡೋಮ್ ಅನ್ನು ಸಮಾಗಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಸುವುದು. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಂಡೋಮ್ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.- HIV ಪೀಡಿತೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಸೋಂಕು ಬರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ART ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು; ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು; ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆ; ೩-೬ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಬರೀ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುವುದು- ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಬಾರದಂತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಶೇ. ೩೫.-ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಕ್ತವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.-ಹೊಸ ಸಿರಿಂಜು, ಸೂಜಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುವುದು.

ಯಾರು ಪೀಡಿತರು?
ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪೀಡಿತ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೀಡಿತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆತನ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಸಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ರ‍್ಯಾಪಿಡ್ ಟೆಸ್ಟ್, ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಟ್ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಿವೆ. ಪೀಡಿತನೆಂದು ಹೇಳಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಿಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಎರಡು ಎಲಿಸಾ/ರ‍್ಯಾಪಿಡ್ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದು ಬಂದಿರಬೇಕು. ಅಥವಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಮೂರು ಎಲಿಸಾ/ರ‍್ಯಾಪಿಡ್ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳು ಪಾಸಿಟಿವ್ ಇರಬೇಕು. ಅಥವಾ ಒಂದು ಎಲಿಸಾ + ಒಂದು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಟ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದು ಬರಬೇಕು. ಆಗಷ್ಟೇ ಆತನನ್ನು ಪೀಡಿತನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಯಾರಿಗೂ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಈ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ವಿವರ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ರೋಗಪೀಡಿತನಾದವನಿಗೆ ವೈರಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟೇ ವಿನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತುಂಬ ದುಬಾರಿಯಾದ, ತೀವ್ರವಾದ ಸೈಡ್‌ಎಫೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿರುವ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಈಗ ಧನಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಪದೇಪದೇ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ರಕ್ತ ತಪಾಸಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದೊರೆತರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಬದುಕಬಹುದು. ಕೊನೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ART ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಶುರುಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಇತ್ಯಾತ್ಮಕ ಧೋರಣೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಪ್ರಾಯದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುವವರು ಬಹುಕಾಲ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಎಚ್‌ಐವಿ ಪಾಸಿಟಿವಿಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶೀಲದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಬೇರಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ರೋಗಿ ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಈ ರೋಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ವೈದ್ಯ-ದಾದಿಯರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕುಟುಂಬವರ್ಗ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು, ವೃತ್ತಿಬಾಂಧವರು- ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದು ತಿಳಿದೊಡನೆ ಅವನ ಮೇಲಿದ್ದ ಸದಭಿಪ್ರಾಯಗಳೆಲ್ಲ ಜರ್ರನೆ ಇಳಿದು ಭೂಗತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾನಹಾನಿಯೇ ಮೊದಲು ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರೋಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನೆ, ಶಕ್ತಿ, ಕೀರ್ತಿಗಳೆಲ್ಲ ಆತ ಎಚ್‌ಐವಿ ಇರುವವ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದೊಡನೆ ‘ಓ, ಹಾಗಾ..’ ಎಂಬ ಉದ್ಗಾರವಾಗಿ, ಸಾವಿರ ಚಿತ್ತಾರ ನುಂಗುವ ನುಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಛಾಪಾಕಾಗದ ಹಗರಣದ ತೆಲಗಿಗೆ ಏಡ್ಸ್ ಇದೆಯೆಂದು ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ‘ದೇವರೇ ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟ, ಇನ್ನು ಕೋರ್ಟಿನ ತೀರ್ಪು ಏನು ಬಂದರೂ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬದುಕಿಯಾನು ಅವನು?’ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಲೈಂಗಿಕ ರೋಗ ಎಚ್‌ಐವಿ ಕುರಿತಾದ ಈ ಧೋರಣೆಯಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇ ಬಹುಪಾಲು ರೋಗಿಗಳು ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ ವೈದ್ಯರನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆಯಾದರೆ ಆತನ ಬಂಧುಬಳಗದವರಾರೂ ಆ ವೈದ್ಯರ ಕಡೆ ಸುಳಿಯದಂತೆ ಆತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕಾರು ಜನ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಾರಣ ಹೇಳಿ ತಪಾಸಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಹತಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟೂ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಬರಬರುತ್ತ ಪದೇಪದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಮಲಗುವಂತಾದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದಾಗಲಷ್ಟೇ ಮನೆಯವರಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಕಾಯಿಲೆಯ ನೋವಿನ ಜೊತೆ ಮನೆಯವರ ಅಸಹನೆ, ದೂಷಣೆಗಳ ನೋಟವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾವನ್ನೂ, ಸಾವಿನ ಭಯವನ್ನೂ ಹತ್ತಿರ ತರುತ್ತದೆ.

‘ಇಮೇಜು ನಾಶ’ದ ಭಯಕ್ಕೆ ಆತನ ಚರ್ಯೆಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನದೇನೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಕೊಲೆ, ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಿಗಳೂ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಆರಾಮಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಪರಾಧವಾದ ವಿವಾಹಬಾಹಿರ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಕಾಯಿಲೆ ಪತ್ತೆಯಾದರೆ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗೇ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಮನೋವೇದನೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ.
ಎಚ್‌ಐವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವೈರಸ್ಸನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ರೋಗಪೀಡಿತನನ್ನಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಸಾರಿಸಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು-ಬರಹ-ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದರೂ ಈಗಲೂ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಜನರೂ ಪೀಡಿತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣಲು, ತಿನ್ನಲು, ಹೊಕ್ಕು ಹೊರಡಲು ಹೆದರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಆತ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ಪೀಡಿತನೊಬ್ಬನನ್ನು ಯಾರು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ? ಎಷ್ಟೋ ಅಲಿಖಿತ ಡೈವೋರ್ಸುಗಳು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಯಾವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ದುಡಿದಿದ್ದನೋ ಅವರೆಲ್ಲ ಕೋಪಗೊಂಡು ತೊರೆಯುವುದನ್ನು, ನಿರಾಕರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಮಾಡಿದ ಮಾಡದಿದ್ದ ಎಲ್ಲವೂ ಊಹೆಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಧೋರಣೆಗಳು ಬದಲಾಗದ ಹೊರತು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತಾನು ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಂದು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರ, ಹಾಗಲ್ಲದೇ ಇತರರಿಗೆ ಹರಡಬಾರದೆಂಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಾರ.

ಸಮಾಜದಿಂದ ನಿರಾಕರಣೆಗೊಳಗಾಗುವ ಭಯದಿಂದಲೇ ಕೆಲ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತರು ತಾವೂ ‘ನಿರಾಕರಣ ತತ್ವ’ವನ್ನನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿರುವ ತನ್ನನ್ನು ವೈದ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಪೀಡಿತನೆಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಎಚ್‌ಐವಿ ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುವಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಯೇ ಅಲ್ಲ, ಏಡ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಎಚ್‌ಐವಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೂ ಬರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಔಷಧಿಯೂ ಇಲ್ಲದೇ ಯೋಗ ಗಿಡಗಂಟಿ ಔಷಧಿಯಿಂದ ಎಚ್‌ಐವಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಬಹುದು. ಇದು ಔಷಧಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಸನ್ನಿ’ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಹಸಿಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ನಂಬತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಪೀಡಿತೆಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೈ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಸಮಾಜಸೇವಕಿಯೊಬ್ಬರು ಕೂಡಾ ತೀರಾ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆ, ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿಕೊಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಹೋಗುವುದೇ? ಅಥವಾ ಅದು ರೋಗವೇ ಅಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಇಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತಿತ್ತೆ? ಯಾರಿಗಾದರೂ ಎಚ್‌ಐವಿ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಿದರೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡುವರೆ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಧೋರಣೆಯಾಗಲೀ, ಅಥವಾ ನಿರಾಶಾವಾದವಾಗಲೀ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ರಿಸ್ಕಿ ನಡವಳಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಇತರರಿಗೂ ಹರಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ಬಗೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಾತು ಹೇಳಲೇಬೇಕು..
ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಣ್ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಕಾರಣ ನಮೂದಿಸಿದ ಮರಣಪತ್ರ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಈ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಅರಳುವುದರಲ್ಲೇ ನಲುಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಹುಪಾಲು ಎಳೆಯರ ತಾಯ್ತಂದೆಯರೂ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೇ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರು ತಮ್ಮ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪೀಡಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ಮಗು ಇನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಒಳಗಾಗುವುದೋ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದಿನ ವಿಷಯ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ನಡೆದೀತು?

ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ವಸತಿಶಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲ ಕಡೆ ಇದೆಯಾದರೂ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಲುಕುತ್ತದೆ? ವರ್ಷವೂ ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಎನ್‌ಜಿಒಗಳ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಅಷ್ಟೇ.
ತಾಯ್ತಂದೆಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಯ್ಯೋ ಎನ್ನುವವರಿಲ್ಲದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ನರಳುವ ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪೀಡಿತ ದಂಪತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೊದಲು ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಆಲೋಚಿಸುವುದು ಒಳಿತು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೀಡಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದನಿಯೆತ್ತತೊಡಗಿವೆ. ಹಲವು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುದಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತನಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ, ಸಂಸಾರ - ಕುಟುಂಬ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯವೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಅನಾಥ ಭಾವ, ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನರಳುವಂತಾಗಬಾರದಲ್ಲವೆ? ಅಂಥವರ ನಡುವಿನ ಜಾಲಗಳಾಗಿ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಂದೆಡೆ ಕಲೆತು ಮಾಹಿತಿ-ನೋವು-ನಲಿವು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಳಲು ತನ್ನೊಬ್ಬನದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬ ‘ಸಮೂಹ ಪ್ರಜ್ಞೆ’ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇರುವಷ್ಟು ದಿನ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ಜೀವಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಕುರಿತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಅನುಮಾನವಿದ್ದಲ್ಲಿ ರಕ್ತತಪಾಸಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುವುದು, ಪೀಡಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದಾದ ಮೇಲೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅವನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು, ಭವಿಷ್ಯದ ದಾರಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದು- ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಎನ್‌ಜಿಒಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವತಃ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಪೀಡಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಅಪಾರ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ವೀಣಾಧರಿಯಂಥವರನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಲೇಬೇಕು.

ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಬಿಲ್‌ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಡ್ಸ್ ತಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಲವು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಹರಿದುಬರುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದನ್ನು ನಾನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುದಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಎನ್‌ಜಿಒಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಣ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುವುದನ್ನೇ ಧಂಧೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ಈಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಖೊಟ್ಟಿ ಸಮಾಜಸೇವಕರು ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೂ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತ ಆ ರೋಗದ, ರೋಗಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎಚ್‌ಐವಿಯ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಿರುವುದು ಅದು ಒಮ್ಮೆ ತಗುಲಿದರೆ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಇರುತ್ತದೆಯೆನ್ನುವುದು ಒಂದು. ಅಲ್ಲದೇ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ವಿನಹ ಸಾಮುದಾಯಿಕವಾಗಿ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಲಸಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಸತತ ತನ್ನ ಅಂಟಿಜೆನಿಸಿಟಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಇರುವ ಈ ವೈರಸ್ಸಿಗೆ ಇನ್ನೂ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಚ್‌ಐವಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೇರಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೂ, ಸವಾಲಿನದೂ ಆಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಶಿಕ್ಷಿತ ಬಡ ಜನಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಿತ ಜನರಿಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರಾನೇರ ಸಲಹೆ ಕೊಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಎಂಥದು ಎಂಬುದು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಏನೂ ತಿಳಿಯದು. ಸಲಹೆ ಕೇಳದೇ ಲೈಂಗಿಕಾರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಷ್ಟು ಹೇಳಬಹುದು: ಎಷ್ಟು ಜನ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನಾದರೂ ಹೊಂದಿ; ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ವಿಚಾರ-ಊಟ-ತಟ್ಟೆ-ಪ್ರೀತಿ-ಬಟ್ಟೆ-ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಏನೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಒಂದು ಕಿವಿಮಾತು: ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಲ್ಲೆನೆನ್ನಿ. ಎಂಥ ಒತ್ತಡದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಒಲ್ಲೆ’ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಲಿತರೆ ಅದು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಿಮ್ಮ ಜೀವ, ಜೀವನ ಉಳಿಸಿದ ರೂಢಿಯಾಗಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಎಂಥ ಬಲಶಾಲಿ ಸಂಗಾತಿಯೇ ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
‘ಎಚ್‌ಐವಿ ಅಮ್ಮ’ನಿಗೆಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ, ‘ಎಚ್‌ಐವಿ ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಮಗು ಹೆರಬಾರದು?’ ಎಂಬ ಹಠದ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆ, ಪೀಡಿತರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಸಂಬಂಧ ಕಳಚಿಕೊಂಡುಬಿಡುವ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಎಲ್ಲ ತಿಳಿದೂ ಎಚ್‌ಐವಿ ಕೇಸುಗಳನ್ನು ನಾವು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಅಮಾಯಕ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕರೆತಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಲೆಕ್ಕ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು, ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಇದ್ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಬದುಕಲೆಳಸುವ ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಯುವಪೀಳಿಗೆ- ಈ ಎಲ್ಲ ವೈರುಧ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಎಚ್‌ಐವಿ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ನಡುವಣ ಶತ್ರುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತ, ಅದರ ದಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸವಿರುವ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಎಚ್ ಐವಿ ದೂರವೇ ಎನ್ನಬಹುದು. ಯುವಜನತೆಗೆ ಈಗ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಒಂದು ವಿವಾಹಬಾಹಿರ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ‘ಒಲ್ಲೆ’ನೆನ್ನಲು ಕಲಿಯಿರಿ ಎನ್ನುವುದು, ಎರಡನೆಯದು ಅಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡೋಮ್ ಬಳಸಿ ಎನ್ನುವುದು. ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕವೆಂದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಂಡೋಮ್ ಈಗ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಕವಚ ಎಂದೇ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.ಸರ್ಕಾರೀ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಜನಜಣಗುಳಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಡೋಮ್ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪೀಡಿತರಿಗೊಂದು ಮಾತು
ಎಚ್ ಐವಿ ಪಾಸಿಟಿವಿಟಿ ಎಂದರೆ ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿರುವ ಸೂಚನೆ. ಮರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಮದಲ್ಲ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬರುವಂಥದ್ದೇ. ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ವಿಚಾರ, ಜೀವನ ಶೈಲಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾಸಿಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹರಡದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ.

ಎಲ್ಲರಂತೆಯೇ ಬದುಕಿ, ಎಲ್ಲರ ಬದುಕನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ

Thursday, May 26, 2011

ಹಡಾಳಿ ಎಂಬ ಹೊಳೆಬದಿಯ ಊರು

ತರೀಕೆರೆ ತಿರುಗಾಟ

ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ

ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹೆಸರಾದವರು. ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತವಿರುವವರು. ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮೇಲೇರಿ ಬಂದ ಅವರು ನನ್ನ ಜತೆ ಮಾತಾಡುವಾಗೆಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಅನುಭವಗಳು ಕೇಳುವಾಗ, ಹೊಳೆಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಿರುತ್ತ ಜೆಪಿ ಈ ಸಲದ ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂದಾಪುರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ನಾನು, ‘ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಾದರೆ ಬರುವೆ’ ಎಂದೆ. ‘ಬನ್ನಿ’ ಎಂದರು. ಹಿಂಡಿ ತೋರಿಸಿದರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಎಮ್ಮೆ ದಡಕ್ಕನೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ನಾನು ಕೂಡಲೇ ಎದ್ದು, ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಕುಂದಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದೆ.

ಜಯಪ್ರಕಾಶರ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಹಡಾಳಿ. ಹೊಲವನ್ನು ಉಳದೆ ಪಾಳು ಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಹಡುಬಿಡುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಡುಬಿಟ್ಟ ಹಾಳೆಗಳಂತಿರುವ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತ ಹಡಾಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುಟ್ಟಗ್ರಾಮವು, ಕುಂದಾಪುರ-ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬಂದು, ಬಳಿಕ ಬಲಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿ ೩ ಕಿಮಿ ನಡೆದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಾರಾಹಿ ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಂಟರವು. ಪ್ರತಿಮನೆಗೂ ಸ್ವಂತ ಬಾವಿ; ಬೆಳೆದ ಬತ್ತವನ್ನು ಒಕ್ಕಲು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಂಗಳ; ಮನೆಯಿಂದ ಕಲ್ಲೆಸೆತದ ದೂರದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಗಿಡಮರಗಳ ಹಾಡಿ; ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಬನ. ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಫಲಬಿಟ್ಟಿರುವ ದಿವಿಹಲಸು, ಹಲಸು, ಅನಾನಸು, ಗೋಡಂಬಿ, ತೆಂಗು, ಕರಿಬಾಳೆ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಗಿಡಮರಗಳು; ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ನಿರಂಕುಶಮತಿಗಳಾಗಿ ಅಂಡಲೆಯುವ ಕೋಳಿ, ನಾಯಿ, ಬೆಕ್ಕುಗಳು. ಮನೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಗದ್ದೆಯ ಕೋಗು. ಕೋಗಿನಾಚೆ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆ. ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ ನೀರು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿ ತೋರುವ ಜನ.

ನನಗೆ ಬಹಳ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನವನಾದ ನಾನು, ಬೇರೆಬೇರೆ ಜಾತಿಯವರ ಕೇರಿಗಳು, ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಅರಳಿಮರ, ಅದರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿ, ಮಸೀದಿ, ಊರಹೊರಗೆ ತಿಪ್ಪೆಗಳು, ಕೆರೆ- ಇತ್ಯಾದಿ ಚಹರೆಗಳಿರುವ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯದವರ ಹತ್ತುಮನೆಗಳಿರುವ ಊರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಮೊದಲು. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತಾವು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಮನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ತವಕ. ನನಗೋ ಅಂಗಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೇ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೇ ಮನಸ್ಸಾಗದು. ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಅಂಗಳದೊಳಗಿನ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಅಡಿಗೆ ಆಗುವ ತನಕ ಊರನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಮಿತ್ರರು ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಶಾಖೆಗಳಾದ ಕಾರಣ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ೮೦-೯೦ ವರ್ಷದ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರು; ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ಈಜಿದ, ಮೀನುಹಿಡಿದ, ಹಂದಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಕುಂದಾಪುರ ಪೇಟೆಗೆ ನಡೆದುಹೋಗಿ ಬಂದ ಸಾಹಸಿಗಳು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೆಣಕಿದರೆ ಒಂದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನೇ ತೆರೆದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಊರಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಷ್ಟೊಂದು ನಾಯಕರಿದ್ದಾರೆ! ಅದರಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಮಿತ್ರರ ತೀರಿಹೋದ ಅಪ್ಪಯ್ಯನಂತೂ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೀರೊ. ಗಣ್ಯಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದ, ಆದರೆ ಅಪಾರ ಬಡತನವಿದ್ದ ಅವರು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿ ಮನೆತನವನ್ನ ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಷ್ಟಗಳು ಊಹಾತೀತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಹೊಳೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುದುರನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದವರು. ಆ ಕುದುರನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗಂತೂ ಕಾರಂತರ ‘ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ’ದ ಗೋಪಾಲಯ್ಯನ ಪಾತ್ರವೇ ನೆನಪಾಯಿತು.

ಊರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರುಣರು ದುಡಿಮೆಗೆ ಮುಂಬೈ ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೋ ಏನೋ, ಊರುತುಂಬ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಜತೆಗೆ ಅಳಿಯಕಟ್ಟಿನ ಮನೆಗಳಾದ ಕಾರಣ, ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳು ಅವರ ಸೋದರರದೇ ಹುಕೂಮತ್ತು. ಬಡಪಾಯಿ ಅಳಿಯಂದಿರು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತ ಪರದೇಶಿಗಳಂತೆ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅನಿಸಿತು.

ಹಡಾಳಿಯ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯೂ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಂತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ಹಾಗೂ ಬಸ್ರೂರಿನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಓದುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಕೇಶಿರಾಜ, ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಆ ಮನೆಯೊಳಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತೆಗೆಸಿ, ಅವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಉಬ್ತಿಕಯ್ಡಿಗೆ ಎಂಬ ಪೂಜಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಮರದ ಬುಟ್ಟಿ, ಅಕ್ಕಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪತ್ತಾಸ್, ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಎರ‍್ಗೂಳಿ, ಭರ್ಜಿ, ಗದ್ದೆಗೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರುತೋಡಿ ಹಾಕುವ ಮರದ ಏತದ ದೊಟ್ಟೆ, ನೊಗ, ಕಣದ ಬತ್ತವನ್ನು ಗುಡ್ಡೆಮಾಡುವ ಹಲಗೆ ಗೋರಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬ್ಯಾಟಿನಂತಿದ್ದ ನೆಲಮಟ್ಟಸ ಮಾಡುವ ಹೆಟ್ಮಣಿ, ಒಂದೇ ಎರಡೇ? ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೀಮೆಯ ಜೀವನಕ್ರಮವೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅನನ್ಯ! ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು ಅವರ ಜತೆಯಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪದಸಂಪತ್ತು ನೋಡಿದರೆ ಹಡಾಳಿ ನಿಘಂಟನ್ನೇ ರಚಿಸಬಹುದು. ಹಲಸಿನ ಹೀಚು(ಗೂಂಕ್), ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿ(ಕಡ್ಗಿ), ಬಲಿತಕಾಯಿ(ಸೊಳಿಕಡ್ಗಿ), ದೋರೆಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು -ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಬ್ದಗಳೇ ಇವೆ. ಇನ್ನು ಮೀನುಗಳ ಹೆಸರುಗಳೋ ಅನಂತ. ಕನ್ನಡ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಿಘಂಟುಗಳೂ ನಾವು ಬಳಸುವ ಕನ್ನಡವೂ ಎಷ್ಟು ಬಡಕಲಾಗಿವೆ!

ಹಡಾಳಿಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳು ಕುವೆಂಪು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿ ತಿಳಿದಿದ್ದವೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಸರು ಹಲಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಮನೆಗೆ ಬಂದವರು ಅಷ್ಟು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೆಸರ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಕೂರಲು ‘ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಹೇಳುವುದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನೀಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದೆ. ನನಗೆ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಈ ಪುಟ್ಟ ಊರು, ದೇವರನ್ನು ಇಡಲು ಮಾಡಿರುವ ಮರಗೆತ್ತನೆ ಇರುವ ಅರಮನೆಯಂತಹ ಕಟ್ಟಡ. ವರುಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಸಲ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಊರಿಗೇ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯದಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಸಮೀಪಕ್ಕೂ ಕೊರಗರು ಸುಳಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಂತೆ.

ಊರೆಲ್ಲ ತಿರುಗಿ, ಜನರ ತಲೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಂದು ಮಿತ್ರರ ಮನೆಗೆ ಬಂದೆ. ನೀರುದೋಸೆಯೂ ಕೋಳಿಯ ಸಾರೂ ಘಮಘಮಿಸುತ್ತ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತೆವು. ಎಲೆ ಹಾಸಿ ಬಡಿಸುವುದೇ ತಡ, ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಕ್ಕು ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿತು- ನಮ್ಮ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದಿಂಚು ಸಮೀಪ. ನನಗೆ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಅಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಬರಲಿಲ್ಲ. ‘ಶ್ ಶ್’ ಎಂದು ದೂರಸರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅದು ಕೇರೇ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕಿನ ಮಧ್ಯೆ ನನ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಇಟ್ಟು ರಕ್ಷಣಾಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ಅದರ ಮೂಲಭೂತಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬಂತೆ, ‘ಅದೇನು ಮಾಡೊಲ್ಲ. ಯಾಕಿಷ್ಟು ಗಾಬರಿಯಾಗ್ತೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗು ತೆಗೆದು ಕೆಳಗಿಡಿ’ ಎಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವು ಮಾಡಬೇಡ ಎಂಬ ದನಿಯೂ ಇದ್ದಂತಿತ್ತು. ಎಲಾ! ಬೆಕ್ಕೆಬೆಕ್ಕೇ ಮುದ್ದಿನ ಸೊಕ್ಕೇ? ನಿನಗೆ ಈ ಮನೆಯವರು ಇಷ್ಟೊಂದು ಮುದ್ದು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಪಾಪದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುವಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದಿರುವೆಯಾ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಲ್ಲೇ ಅಂದುಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ‘ನೋಡ್ತೀರಿ. ಒಂದೇ ಮಾತಿಗೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತೆ. ಏ ಪಲ್ಲೂ! ಕೆಳಗೆ ಇಳೀಕ್’ ಎಂದು ಐದಾರು ಸಲ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅದು ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ‘ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಬಂದು ನನ್ನನ್ನೇ ಬಯ್ಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ?’ ಎಂಬಂತೆ ನನ್ನತ್ತ ದುರುಗುಟ್ಟತೊಡಗಿತು. ಅದರ ಹಸಿರುಮಿಶ್ರಿತವಾದ ನೀಲಿ ಕಂಗಳತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿದೆ. ನನ್ನ ನರನಾಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಭಯದ ಅಲೆಯೊಂದು ಝುಂ ಎಂದು ಹಾದಂತಾಯಿತು. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ಈಗ ಕೊಂಚ ಗದರಿಕೆಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಟೇಬಲು ಬಿಟ್ಟಿಳಿಯಲು ಹೇಳಿದರು. ಅದು ಅವರ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಎಡದ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬಲದ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿತು. ನನ್ನ ಕಷ್ಟ ನೋಡಲಾರದೆ ಮಿತ್ರರ ತಂಗಿ, ಆ ಮಾರ್ಜಾಲ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅದರ ಸಂತಾನ ಸಮೇತ, ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ದರಗು ಬಾಚುವಂತೆ ಬಾಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಕ್ಕಿಮುಡಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಚಿಲಕ ಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಹಾಕಿದ ಚಿಲಕದ ಸದ್ದು ಇನ್ನೂ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಬೆಕ್ಕು ತನ್ನ ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಬಂದು ಟೇಬಲ್ಲನ್ನು ಏರಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಚೆಲ್ಲಾಟ; ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಸಂಕಟ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯು- ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂಧಿಬಜಾರಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ತಿನ್ನುವಾಗ, ಬೇಗ ತಿಂದು ಸಾಯಿರಿ, ನಾವು ಕೂರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗೆನಿಂತು, ತುತ್ತು ಎಣಿಸುವ ಗಿರಾಕಿಗಳಂತೆಯೇ ಇತ್ತು. ಅದು ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬ ಕೋಳಿ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಕರಕರ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ತಿಂದು ತನ್ನ ಕೂಸುಗಳಿಗೂ ತಿನ್ನಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಟೇಬಲ್ಲುಬಿಟ್ಟು ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದು.
ಊಟ ಮಾಡಿ, ನಾನೂ ನನ್ನ ಮಿತ್ರರೂ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಇಳಿದೆವು. ನಾವು ಹೊಳೆಗಿಳಿವಾಗ ಇಳಿತದ ಸಮಯ. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ನೀರು ಕಡಲ ಕಡೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕುತ್ತಿಗೆ ಮಟ್ಟದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ‘ಕಚ್ಚುಗುಳಿ’ಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತ, ತಳದ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಹರಳೂ ಕಾಣುವ ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕ ಜಲದಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ, ಸಂಜೆಯ ತನಕ ಕೆಸರುಹೊಂಡದ ಕೋಣಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಿತೊ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಚೆ ದಡದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ತಳದಿಂದ ಹೊಯಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತ, ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನರು ತುಂಬುವ ಹಾಗೂ ದೋಣಿಯಿಂದ ಲಾರಿಗೆ ಲೋಡುಮಾಡುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿಸಿದೆವು. ಅವರೆಲ್ಲ ಬಿಹಾರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೂಲಿಕಾರರು.

ಕೆಲವು ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಹರಿದ ಎಲೆಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಕಡಲು ಹೊಳೆಗೆ ನುಗ್ಗತೊಡಗಿ ಭರತ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ತಲೆಯನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯಿತು. ಅದರ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪುತನವೂ ಸೇರತೊಡಗಿತು. ಹೊಯಿಗೆ ಎತ್ತುವವರು ಕೂಡ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈಚೆಗೆ ಬಂದರು. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ನನ್ನಂತಹವರಿಗೆ ಹೊಳೆ ಇಮ್ಮುಖಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು ಹೊಸ ಅನುಭವ. ಭರತದ ಜತೆಜತೆಗೇ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳು ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದವು. ಆದರೆ ಈ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರ‍್ಯಾರೂ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ನೂರಾರು ಮೀನುಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಜತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ರುಚಿವಿಶೇಷತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದೆಲ್ಲ ಈಗ ಚರಿತ್ರೆಯೇ?

ಹಡಾಳಿಯ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಳಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಕೂಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ನನಗಂತೂ ಅದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಮೀನುಬೇಟೆಯನ್ನು ನಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಅನಿಸಿತು. ಬಹುಶಃ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೊಳೆಗೆ ಇಳಿದು ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ತಲೆಮಾರು ಮುಗಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ, ಈಗ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕೇಶಿ, ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನನ್ನಷ್ಟೆ ಹೊಸಬನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಉಬ್ತಿಕಯ್ಡಿಗೆ, ಪತ್ತಾಸ್, ಎರ‍್ಗೂಳಿ, ದೊಟ್ಟೆ, ನೊಗ, ಗೋರಿ, ಹೆಟ್ಮಣಿ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನೊಗ ನೇಗಿಲುಗಳೂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಕಾರಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಒಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಲ್ಲಟ ಸಂಭವಿಸುತ್ತ, ಅವು ಈಗ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕಸುಬುಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹಡಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊ ಗದ್ದೆಗಳು ಹಡುಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಉಳಲು ಕೋಣಗಳೂ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ದೇಸೀ ದನಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಕ್ಷೀರ ಹರಿಸುವ ಸೀಮೆಹಸುಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಊರು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಷ್ಟೆ.

ಆದರೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಎಂತಹುದು ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಎರಡು ದಿನವಿರಲು ಬಂದಿರುವ ನನ್ನಂತಹ ಅತಿಥಿಗೆ ಹಡಾಳಿಯ ಹೊಳೆ ಕಾನು ಆಗಸ ಗದ್ದೆ ರಮ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ? ಕೇಶೀರಾಜನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಹಳ್ಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾವುಕವಾದ ನಿಲುವನ್ನೇನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಎನ್‌ಸಿಸಿ ಕೆಡೆಟ್ ಆಗಿರುವ ಅವನು, ದೂರದ ಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇನೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಡಾಳಿಯ ಕೆಲವರು ಹೋಟೆಲು ಉದ್ಯಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುಂಬೈ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೊದಲಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಊರಲ್ಲಿದ್ದ ನೆಲ್ಲುಹುಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳು ಕೆಂಪುಹೆಂಚಾಗಿ, ಕೆಂಪುಹೆಂಚು ಹೋಗಿ ಟಾರಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಃ ನನ್ನ ಮಿತ್ರರು ಕಾಲೇಜು ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಕಾರಣ, ಕುಂದಾಪುರ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಬೆಳೆದವರು ಹೊಸ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ದೂರದ ಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ; ಇದೇ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಕೂಲಿಕಾರರು ದೂರದ ಗಂಗಾನದಿಯ ಬಯಲಿನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ನಾನು ಬಸ್ರೂರು ಕಂಡ್ಲೂರು ಹಾಲಾಡಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಕಡೆ ನೋಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಯಿಗೆ ತೆಗೆಯುವ ದಂಧೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹೊಯಿಗೆ ದೂರದ ಉಡುಪಿ ಮಂಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಲು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೊಯಿಗೆ ತೆಗೆದೂ ತೆಗೆದೂ ಹೊಳೆಯ ದಡಗಳು ಕುಸಿದು, ಅಂಚಿನ ಕಾಡು ಹೊಳೆಗೆ ಜರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಹೊಂಡಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟು, ಹಡಾಳಿಯ ಜನ ನಿತ್ಯದ ಊಟಕ್ಕೆ ಮೀನು ತೆಗೆಯಲು ಹೊಳೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲೆ ಡ್ಯಾಮುಕಟ್ಟಿ ಹೊಳೆಯ ಸರಾಗ ಹರಿವು ಏರುಪೇರಾಗಿ, ಭರತ ಇಳಿತಗಳೂ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಹರಿದು ಬರುವ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಣ್ಣು ಹೊಸ ಕುದುರುಗಳನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳೇ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ.

ಹೊಳೆಯ ಪಾಡು ಜನರದ್ದೂ ಆಗಿದೆ; ಜನರ ಪಾಡು ಮೀನುಗಳದ್ದೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಈ ಹೊಳೆ ಮೀನು ಜನ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಭ್ರಮ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ದುರಂತಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಪಲ್ಲಟಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಬೇರೊಂದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಯಾವುದು? ಇದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.

Wednesday, May 25, 2011

ದುರುಗಮ್ಮ ದೇವಿಗೆ ಎಸೆದ ತತ್ತಿ

ಆಡು ಕಾಯೋ ದಿನಗಳು

ಟಿ.ಎಸ್. ಗೊರವರ

ನಮ್ಮ ಜನತಾ ಪ್ಲಾಟಿನ ಓಣಿಯಿಂದ ಬಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಕಡೆ ಬರುವಾಗ ಪರಸಿದೆ. ಆ ಪರಸಿನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕು, ಓಣಿಮಂದಿ ಬಳಸಿದ ನೀರು ಅಲಾದಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಜುಳು ಜುಳು ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಮರಪ್ಪನ ಗುಡ್ಡ, ಮಸಾರಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗೊ ಮಂದಿ, ನಾವೆಲ್ಲ ಆ ನೀರು ದಾಟಿಕೊಂಡೇ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋದು. ಹಗಲೊತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನೀರಾಟ ಆಡ್ತಾ ಇದ್ವಿ. ರಾತ್ರಿಯಾದರೆ ಆ ನೀರು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಭಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾಕಂದ್ರೆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಹರಿದಾಡ್ತಾ ಇದ್ವು. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಎಮ್ಮೆ ಟೀಮಿನ ದೋಸ್ತರೆಲ್ಲ ಭಂಡ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡ್ತಾ ಇದ್ವಿ. ಹೀಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಲೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿತ್ತು.

ಈ ಪರಸಿಗೆ ಮೂರು ದಾರಿ ಕೂಡುತ್ತವೆ. ಜನ ದೇವರಲ್ಲಿ ಏನೇನೊ ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಅಮಾಸಿ, ಹುಣ್ವಿ, ಮಂಗಳಾರ, ಶುಕ್ರಾರ, ಐತಾರ ದಿವ್ಸ ಐನಾರ ಅಥವಾ ದೇವರು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಬರುವವರು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಂತ್ರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಲಿಂಬಿಹಣ್ಣು, ಚಿಲ್ಲರೆ ರೊಕ್ಕ, ತತ್ತಿ, ಎಲೆ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯ ನೋಡಿ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತಿದ್ದವೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವಂತೂ ಈಡೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಕುಂಕುಮ, ಭಂಡಾರ ಹಾಕಿದ ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಐದು ತತ್ತಿ ಇಟ್ಟು ಹೋಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾವು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಖಬಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಲಿಂಬಿಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಎಡಗಾಲಿಂದ ಪೆಕ್ಕನೆ ಒದ್ದು, ರೊಕ್ಕ ಜೇಬಿಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಂತ್ರಿಸಿದ ತತ್ತಿ, ಎಲೆ, ಅಡಿಕೆ ತಗೊಂಡು ’ನಮ್ಗ ಏನು ಆಗಲಾರ‍್ದಂಗ ಮಾಡವ. ನಿನಗೊಂದು ರೂಪಾಯಿ ಹಾಕ್ತೀವಿ....’ ಎಂದು ದುರುಗಮ್ಮ ದೇವಿಗೆ ಮನಸೊಳಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಸುಣಗಾರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದುರುಗಮ್ಮನ ಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಚಿಲ್ಲರೆ ರೊಕ್ಕದೊಳಗೇ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ದುರುಗಮ್ಮನ ಕಾಣಿಕೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಾರ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ಬಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಆಮ್ಲೇಟು ಹಾಕುವ ಲಂಬಾಣಿ ಲಚಮ್ಯಾನ ಅಂಗಡಿ ಕಡೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ವಿ.

ಲಂಬಾಣಿ ಲಚಮ್ಯಾ ಮಸ್ತ್ ಆಮ್ಲೇಟು ಮಾಡೋನು. ಸಂಜೆಯಾದ್ರೆ ಕುಚ್ಚಿದ ತತ್ತಿ, ಆಮ್ಲೆಟು, ಸ್ಪೇಷಲ್ ಆಮ್ಲೇಟು ತಿನ್ನಲು ಜನ ಮುಕ್ಕುರಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಂಡಾದಿಂದ ಸಾರಾಯಿ ಕುಡಿದು ಬಂದವರಂತೂ ಲಚುಮ್ಯಾನ ಅಂಗಡಿ ದರ್ಶನ ತಗೊಂಡೇ ಮನೆ ಕಡೆ ಜೋಲಿ ಹೊಡೀತಾ ಹೋಕ್ತಾ ಇದ್ರು. ಅವನ ಅಂಗಡಿ ಬಳಿ ಹೋದ್ರೆ ಸಾಕು. ಎಂತವರ ಬಾಯಲ್ಲೂ ನೀರೂರಿ ಆಮ್ಲೇಟು ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನಿಸೋದು. ನಮಗೂ ದಿನ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನಿಸ್ತಾ ಇತ್ತು. ದಿನ ತಿನ್ನಲು ರೊಕ್ಕ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರ‍್ಬೇಕು? ನಮಗೊಂದು ಉಪಾಯ ಹೊಳಿದಿದ್ದೇ ಅವಾಗ. ಮಂತ್ರಿಸಿ ಎಸೆದ ತತ್ತಿ ತಂದು ನಮ್ಮ ಮನ್ಯಾನ ಕೋಳಿ ತತ್ತಿ ಎಂದು ಲಚಮ್ಯಾನಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಆ ತತ್ತಿಯಿಂದ ಆಮ್ಲೇಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಿನ್ತಾ ಇದ್ವಿ. ತತ್ತಿ ನಮ್ಮದೇ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಳ ಕಡಿಮೆ ರೊಕ್ಕ ಇಸ್ಗೊಂತಿದ್ದ. ಮಂತ್ರಿಸಿದ ಚಿಲ್ಲರೆಯನ್ನೇ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ವಿ. ಆಮ್ಲೇಟು ತಿಂದು ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಲಚಮ್ಯಾನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವತ್ತಿನ ತಲುಬಿಗೆ ಕೊನೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಅಮಾಸಿ ದಿನ ಮನೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಹೋದ್ರೆ ಅಪ್ಪ, ಅವ್ವ ಬಯ್ತಾ ಇದ್ರು. ’ಇವತ್ತು ಪರಸಿನ್ಯಾಗ ಮಂತ್ರಿಸಿದ ಲಿಂಬಿಹಣ್ಣು ಒಗದಿರ‍್ತಾರ. ಅದ್ನ ದಾಟಿದ್ರ ನಿನ್ನ ಕಾಲಾನ ರಥ ಹೋಗುತ್ತ....’ ಅಂತಾ ಇದ್ರು. ಆ ಕ್ಷಣ ಭಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಖರೆ. ಆದರೆ, ಅವ್ವ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಲಿಂಬಿಹಣ್ಣು ಒದ್ದು, ತತ್ತಿ ತಿಂದು ಬಂದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಗೆ ಏನೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದುರುಗಮ್ಮನೇ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು.


ಚಿಂದಿ ಆರಿಸುವ ಜಕ್ಕವ್ವನ ಮಾತುಗಳು

ಟಿ.ಕೆ. ದಯಾನಂದ

`ಈ ಬಂಡೆಗೋಳ ಜೊತೆಯಾಗ ಬದುಕಾದು ಹೆಂಗೆ..?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಚಿಂದಿ ಆರಿಸುವ ಜಕ್ಕವ್ವನ ಮಾತುಗಳು
ನಾವು ಸಣ್ಣಾಗಿನಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಮರಮ್ಮನಹಳ್ಳೀಲಿ ಬೆಳಿದ್ವಿ ರೀ.. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ, ಹೊಸಪೇಟ್ ತಾಲ್ಲೋಕ್ ಮರಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಅಂತರೀ.. ನಮ್ದು ಗೋಸಂಗಿ ಅಂತ ಒಂದು ಜಾತಿ ಐತ್ರಿ.. ನಾವ.. ಅವರ ಮಂದೀ ರಿ.. ನಮ್ಮೂರ‍್ನಾಗ ಇದ್ದೋರೆಲ್ಲ ಒಂದೋಸು ಮಂದಿ ಬಿಂದಿಗಿ ರಿಪೇರಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ದರ್ರೀ.. ಒನ್ನೊಂದೋಸು ಮಂದಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಾದು, ಪೇಪರ್ ಆಯಾದು.. ಈ ಥರನಾಕಿ ಕೆಲ್ಸ ಮಾಡೋವ್ರು.. ಒಂದಿಪ್ಪತ್ ಮಂದಿ ಅಷ್ಟೇ ನಮ್ ಹಳ್ಯಾಗ.. ಎಲ್ಲಿ ಬದುಕು ನಡೀತದೋ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಾಳೇವು.. ಊರೂರು ಅಲಿಯೋವು.. ಒಂದೂರಲ್ಲ ಒಂದು ಮನಿ ಅಲ್ಲ.. ಹಂಗೇ ಅಲೆದಾಡಿಕೋತ.. ಈ ಕಡೀಕೆ ಬೆಂಗ್ಳೂರ್ ಪ್ಯಾಟೇಗೆ.. ಇಲ್ಲಿ ಎಚ್ಯೆಎಲ್ ಅಂತ ಅದಲ್ಲ.. ಆ ಕಡೀಕೆ ಬಂದ್ವಿ. ಅಲ್ಲೋಂದೋಸು ದಿನ ಇದ್ದ ಮ್ಯಾಲ ಹಂಗೇ ಅಡ್ಡಾಡಿಕೋತ ಈ ಕಡೆ ವಿಡಿಯಾ ಪ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಅದಲ್ಲ.. ತುಮ್ಕೂರ್ ರೋಡ್ನಾಗ.. ಆ ಕಡೀಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದ್ಕಡೀಲಿ ಗುಡುಸ್ಲು ಹಾಕ್ಕೊಂಡ್ವಿ.. ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾಲಕ್ಕು ವರ್ಸಾತು ನೋಡ್ರಿ.. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ವಿ.. ನಾವ್ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಪೇಪರ್ ಆಯಾಕೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ವಿ, ಕೆಲವ್ರು ಚಿಮಟ, ಬಾಚಣಿಗೆ ಮಾರೋಕೆ ಹೋಗವ್ರು, ಗಂಡಸ್ರೆಲ್ಲ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಿಂದಿಗೆ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡೋಕೆ ಗಾರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ, ಕೌದಿ ಹೊಲಿಯೋಕೆ ಹೋಗೋರು.. ನಾವು ಪೇಪರ್ ಆಯ್ದು ಗುಜರಿ ಅಂಗಡೀಗೆ ಮಾರ‍್ಕಂಡು ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಂಗೋ ೮೦-೧೦೦ ದುಡೀತ ಇದ್ವಿ.. ಹುಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದೇ ಕೆಲಸದಾಗ.. ಇವಾಗಲೂ ಇದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾ ಇದೀವಿ.

ನಾವು ಈ ವಿಡಿಯಾ ಪ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬರೋಕೆ ಮುಂಚೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೈದಾನಿತ್ರಿ.. ಬಡುಸ್ತನ ಇರೋರು ಹೆಂಗೆ ಗುಡುಸ್ಲು ಹಾಕ್ಕೋತಾರಲ್ರೀ.. ಹಂಗೇ ನಾವೂ ಅಲ್ಲಿ ಗುಡುಸ್ಲು ಹಾಕ್ಕೊಂಡೆವ್ರಿ. ಆಮ್ಯಾಲೆ.. ನಮ್ ಥರದೋರೇ ತುಂಬ ಜನ ಬಂದು ಅಲ್ಲೇ ಗುಡುಸ್ಲು ಹಾಕ್ಕೊಂಡ್ರು.. ಎಲ್ರೂ ಒಟ್ಗೆ ಬದುಕ್ತಾ ಇದ್ವಿ. ಮೂರ‍್ನಾಕು ವರ್ಸ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದವ್ರೀ.. ಆಮ್ಯಾಲ.. ಯಾರ‍್ಯಾರೋ ಬರೋವ್ರು, ನಾವ್ ಈ ಜಾಗದ ಮಾಲೀಕ್ ಅನ್ನೋವ್ರು.. (ಇಂದಿನ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಶೋಕ್ ಹಿಂಬಾಲಕರು) ಇಲ್ಲಿರಬ್ಯಾಡ್ರಿ ಅನ್ನೋರು.. ಹೆದುರಿಸೋರು.. ತೊಂದ್ರೆ ಕೊಡಾಕ್ ಹತ್ತಿದ್ರು, ಸರೀನಪ ನಮ್ದಲ್ಲದ ಜಾಗ ನಮ್ಗೆ ಒಂದು ಜಾಗ ತೋರ‍್ಸಿ ನಾವು ನಮ್ ಪಾಡಿಗೆ ಹರಾಸಿವಾ ಅಂತ ಓಗ್ತಿವಿ ಅಂತ ಅಂದ್ವಿ, ಸರ್ಕಾರದೋರು ಒಂದ್ಕಡೀಕೆ ಜಾಗ ತೋರ‍್ಸಿದ್ರು.. ಗೊಲ್ಲಳ್ಳಿ ಅಂತ.. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓದ್ವಿ.. ಅಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿ ಜನಗೋಳು ನಮ್ಮನ್ನ ಮಚ್ಚು ದೊಣ್ಣಿ ತಗದು ಬೆದರ್ಸಿ ಓಡಿಸಿಬುಟ್ರು.. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿದ್ದ ಜಾಗದಾಗೆ ಇರೋಣ ಅಂತ ಟೆಂಟು ಸಾಮಾನು ತಗೊಂಡು ಮೊದಲಿದ್ದವಲ್ರೀ.. ಆ ಜಾಗಕ್ಕ ಬಂದ್ರೆ ಇಲ್ಲೂ ಇರಾಕ ಬಿಡಾಂಗಿಲ್ಲ.. ಕಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದು ನಮ್ಮನ್ನ ಮತ್ತೆ ಓಡಿಸಿದ್ರು.. ನಮ್ ಜನಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಏಟುಗಳೂ ಬಿದ್ದವ್ರೀ.. ಕಡೀಗೆ ಯಾವ್ದೂ ಬ್ಯಾಡಂತ ಹೇಳಿ ಇಲ್ಲಿಗೇ, ಗಿಡ್ಡೇನಳ್ಳಿ ಅಂತ ಇಷ್ಟು ದೂರಕ ತಂದು ಹಾಕಿದರ್ರೀ.. ಇವಾಗ ಇಲ್ಲದೀವಿ ನೋಡ್ರಿ..
ಬೆಂಗಲೂರ್ ಪ್ಯಾಟೇಗ್ ಬಂದು ನಾಕೈದು ವರ್ಸದ ಮ್ಯಾಲಾತು ನೋಡ್ರೀ.. ಯಾವ ವೋಟೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.. ಯಾವ ಎಲೆಕ್ಸನ್ನಿಗೂ ಓಗಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿನಾಗ ದುಡಿಮೆ ಇಲ್ರೀ.. ಒಂದು ದಿವ್ಸ ಜೀವ್ನ ನಡೆಸಕ್ಕಾಗದು ಅಲ್ಲಿ.. ೨೦ ರುಪಾಯ್, ೪೦ ರುಪಾಯ್ ದುಡಿಮೆ ಅನ್ನೋಷ್ಟರೊಳಗ ಸಾಕ್ ಸಾಕಾಗ ಹೋಕ್ಕತಿ.. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಂದ್ರ ಯಾರೂ ಕವರು, ಪೇಪರ್ ಬಿಸಾಡಲ್ಲರಿ.. ಇಲ್ಲಂದ್ರ ಸಾಯೇಬರು, ಆಪೀಸಿನೋರು.. ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕವರ್ರು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕು, ಪೇಪರ್ ಬಿಸಾಡ್ತರ.. ಅವುರ ಕಸ ನಮಗ ದುಡಿಮೆ ಆಕ್ಕತಿ.. ಬೆಂಗ್ಳೂರಲ್ಲಂದ್ರ ದುಡಿಮೆ ಅದ.. ಹಳ್ಯಾಗ ಏನೂ ಇಲ್ರೀ.. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪೇಪರ್ ಆಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ ರೀ.. ಈಗ ಬಂದೇನಿ ನೋಡ್ರಿ.. ಬಸ್ ಸಿಗಂಗಿಲ್ರೀ ನಮಗ, ಮೊದ್ಲಂದ್ರ ನಾವಿದ್ದ ರೋಡ್ ಪಕ್ಕದಾಗೆ ಬಸ್ಸು ಟುಣುಕ ಟುಣುಕ ಅಂತ ಓಡಾಡೋವು.. ಇವಾಗ ದೂರ ತಂದು ಹಾಕ್ಯಾರಲ್ರೀ.. ಬಸ್ ಸಿಗಂಗಿಲ್ರೀ. ಅದಕ್ಕ ಈಟು ಹೊತ್ತಿನಾಗ ಮನೇಗ್ ಬಂದೇವಿ. ಇವಾಗ ಏನಾರ ಗಂಜಿ ಬೇಸ್ಕಂಡು ಉಣ್ಣಬೇಕ ನೋಡ್ರಿ.. ಪೇಪರ್ ಆಯ್ಕಂಡು ಗುಜರಿ ಅಂಗಡೀಗೆ ಹಾಕಿ ೮೦-೧೦೦ ದುಡೀದ್ರೆ ಬಸ್ ಚಾರ್ಜಿಗೇ ೩೫ ರೂಪಾಯ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕ್ರಿ.. ಬಸ್‌ನೋರೆ ನಮ್ ಅರ್ಧ ದುಡಿಮೆ ತಿಂತಾರ.. ಒಂದು ಕೆಜಿ ಅಕ್ಕಿ ತಂದು ಅನ್ನ ಬೇಯಿಸಿ, ಮಕ್ಳು ಮರೀಗೆ, ಟೀ ಕಾಫಿಗೆ ಅನ್ನೋಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರೋ ೪೦-೫೦ ಖರ್ಚಾಗ್ತದ.. ಉಳಿಯೋ ಚಿಲ್ರೇಲಿ ಇನ್ನು ಬಾಳೇವು ಏನ್ ಮಾಡೋನ್ರಿ..
ನಾನೊಬ್ಬಾಕಿ ಪೇಪರ್ ಆಯಾಕೆ ಹೊಗ್ತೀನಿ.. ನನ್ ಮಗ ಒಬ್ಬಾಂವ ಅದಾನ ೫ನೇ ಕ್ಲಾಸು ಓದ್ಯಾನ, ಹಳ್ಯಾಗಿದ್ದ.. ಅಲ್ಲೇನ್ ಮಾಡನವ್ವ ನಿನ್ ಕೂಡೆ ಬರ‍್ತೀನಿ ಅಂತ ನನ್ ಕೂಡೆ ಇಲ್ಲೀಗೆ ಬಂದು ಕೂಲೀಗೆ ಹೋಗ್ತಾನ.. ಅವ ಇಲ್ಲೇ ಮಾಕಳಿ ಹತ್ರ ಆಂಜನೇಯನ ಗುಡಿ ಕಟ್ಲಿಕ್ಕೆ ಹತ್ಯಾರ.. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಗಾರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕ ಹೋಗ್ತಾನ. ನಮ್ ಯಜಮಾನ್ರು ಬಕೀಟ್ ರಿಪೇರಿಗೆ ಹೋಗ್ತಾರೆ, ಅವ್ರು ಕುಡಿಯೋರ್ರೀ.. ಅವರ ದುಡಿಮೆ ನಚ್ಚಾಂಗಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ೩ನೇ ಕ್ಲಾಸ್‌ನಾಗ ಅದಾನ.

ಬೆಂಗ್ಳೂರ್‌ನಾಗ ನಾವ್ ಮನೆ ಕಟ್ಟೋಕೆ ಆಗ್ತದೇನ್ರಿ.. ಏನೋ ಮಾತ್ಮರು ರವಸ್ಟು ದೂರ ಆದ್ರೂವೆ.. ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟಾರ.. ಆದ್ರೂ ಇದು ಭಾರೀ ತ್ರಾಸಾತು ನೋಡ್ರಿ.. ಹೋಗಾಕ ಬರಾಕ ದೂರ ಅದ.. ಈ ಕಡಿ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿ ಕಡೆ ಪೇಪರ್ ಆಯಸಾಕೆ ಹೋಗ್ತೀವಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ೩ ಗಂಟಿಗೆ ಬಿಟ್ರೆ ಸಂಜಿ ಕಡೀಗೆ ತಾವರೇಕೆರೆಗೆ ಬರ‍್ತೀವಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಸ್ ಹಿಡದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರೋ ಹೊತ್ಗೆ ಹೆಣಾ ಬಿದ್ದಿರತೇತಿ. ಬಸ್ ಸಿಗವಲ್ದು.. ಸಂಜೀಕಡೆ ಬಸ್ ಕಾಯ್ದು ಮನಿ ಮುಟ್ಟೋ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಕತ್ಲು ಬಿದ್ದಿರತೇತಿ.. ಮಕ್ಳೆಲ್ಲ ನಮ್ಮನ್ನ ಕಾದು ಕಾದು ಹಂಗೇ ಮಕ್ಕೋಂತಾವ.. ಏನೋ ನಾವೂ ಬೆಂಗ್ಳೂರ್‌ನಾಗ ಇದ್ದಿದ್ರೆ ಮಧ್ಯಾನದೊತ್ತಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಡ್ತಿದ್ವಿ.. ಇವಾಗ ಅದಾಗಲ್ರೀ..

ಸರ್ಕಾರದವರೇನೋ ತಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಕಿಬಿಟ್ರು.. ಬಡವ್ರು ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಿದ್ರೂ ನಾವು ಇರಾಕ ಸಿದ್ದವೇ.. ಏನ್ ಮಾಡದು ಮತ್ತೆ.. ಅವರಿಗೂ ತಿಳೀಬೇಕು.. ನಾವು ಬಡವ್ರು ಹಿಂಗದೀವಿ.. ಇಷ್ಟು ದೂರಕ ಹಾಕಿದ್ರೆ ಅವ್ರು ಬದುಕಾದು ಹೆಂಗೆ ಅಂತ.. ಮೊದ್ಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ.. ಗಿಡ್ಡೇನಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಹೆದರ‍್ಕೋತ ಇದ್ವಿ.. ಏನಾಕ್ಕತೋ ಏನೋ ಅಂತ.. ಹಾವು ಚೋಳು ಎಲ್ಲ ಇದ್ದವ್ರೀ.. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದು ಹಾಕಿ ಬುಟ್ರಲ್ಲ ನಮ್ಮನ್ನ, ಈ ಬಂಡೆಗೋಳ ಜೊತೆಯಾಗ ಬದುಕಾದು ಹೆಂಗೆ, ಕೆಲಸಿಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಿಲ್ಲ.. ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿಬುಡ್ತು. ನಾವಿಲ್ಲಿ ಇರದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ವಿ.. ಆಮ್ಯಾಲ ಇನ್ನೇನ್ ಮಾಡದು, ಊರೋರೆಲ್ಲ ಪರಿಚಯ ಆದ್ರೂ.. ಇಲ್ಲೇ ಬದುಕ್ತಾ ಇದೀವಿ..
ಕಸ್ಟ ಮಾಡಕಂಡು ಬದುಕೋರು ನಾವು.. ಅವರು ಏನು ಮಾಡಿದ್ರೂ ಏನು ಯಾತನೆ ಕೊಟ್ರು ಸಹಿಸಿಕೋತ ಹೋಗ್ತಿವಿ.. ಬೆಂಗ್ಳೂರಿಂದ ಓಡಿಸಿದ್ರು, ಇನ್ನೊಂದ ಕಡೀಗೆ ಹೋದ್ವಿ ಅಲ್ಲೂ ಓಡಿಸಿದ್ರು, ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗೇತಿ ಕೊನೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗೇತಿ ಬಾಳೇವು. ಇಲ್ಲಿಂದ್ಲೂ ಹೋಗ್ರಿ ಅಂತ ಯಾರಾದ್ರೂ ಅನ್ನಾಕ ಬರಾಂಗಿಲ್ಲ.. ಓಡಿಸೋಕೆ ಬಂದೋರ‍್ನ ಓಡಿಸ್ತೀವಿ ಇಲ್ಲಿಂದ.
ಇಲ್ಲಿ ನಮಗ ನಾವೇ.. ಒಂದು ತಾಯಿ ಮಕ್ಳಂಗ.. ಕಿತ್ತಾಡಿದ್ರೂ ಜಗಳ ಆಡಿದ್ರೂ.. ನಾವೇ ಆಡಬೇಕು.. ನಾವೇ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡ್ಕಂಡು ನಾವೇ ಬದುಕಬೇಕು. ನಮ್ ಮಕ್ಳು ನಮ್ಮಂಗೆ ಆಗಬಾರದು, ನಾವು ೨ ಅಕ್ಸರ ಕಲಿತಿದ್ರೆ ಹಿಂಗೆ ಇರ‍್ತಿದ್ವಾ.. ಮಕ್ಳಾದ್ರೂ ಕಲಿಬೇಕು. ಅವಾದ್ರೂ ಬದುಕು ನೇರೂಪು ಮಾಡ್ಕಬೇಕು.

ಇಲ್ಲಿ ಶಾಲೀಗೆ ಹೋಗದಂಗೆ ತುಂಬ ಮಕ್ಳು ಅದಾವು ಅಂತೇಳಿ ಅದ್ಯಾರೋ ಸಂಗದೋರು ಕಡಿಂದ ಒಬ್ರು ಮೇಷ್ಟ್ರು ಬತ್ತಾ ಇದ್ರು ಮಕ್ಳೂ ಓಗವು.. ವಾರಕ್ಕೆ ೪ ದಿನ ಸಂಗುದೋರು ಬರೋವ್ರು.. ಅದೇನಾಯ್ತೋ ಏನೋ ಅವ್ರೂ ಬತ್ತಾ ಇಲ್ಲ, ಮಕ್ಳು ಮತ್ತೇ ಬೀದೀಲಿ ಆಡಕೋತ ಬಿದ್ದಾವ.

ಬೆಂಗಳೂರಂದ್ರೆ ದುಡ್ಡಿರೋರ‍್ಗೆ ಸರಿ. ಬಡುವರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಆಗಿ ಬರಲ್ಲ. ದುಡ್ಡಿದ್ರೆ ಒಂಥರ ನೋಡ್ತರೆ.. ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಇನ್ನೊಂಥರ ನೋಡ್ತರೆ.. ಯಾವ್ದರ ಪಂಕ್ಷನ್ ಹೋದ್ರೆ, ಮದ್ವೀಗೆ ಹೋದ್ರೆ ಮೈ ಮ್ಯಾಲೆ ಒಡವೆ ಇದ್ರೆ ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ಅಂತಾರೆ.. ಒಡವೆ ಇಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಯಾರೂ ಮೂಸೂ ನೋಡಲ್ಲ, ಒಡವೆ, ದುಡ್ಡು ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ವ್ವುತ ಅಲ್ಲ.. ಕೊನೇಗೆ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿವಲ್ಲ.. ಆ ಆರಡಿ ಮೂರಡಿ ಜಾಗ ಅದೇ ಶಾಸ್ವ್ವುತ. ಇರೋತಂಕನೇ ಜನ ನಂದು ತನ್ನದು ಅಂತ ಹೊಡೆದಾಡೋದು, ಮಣ್ಣಿಗೆ ಹಾಕೋವಾಗ ಉಡುದಾರನೂ ಬಿಡಲ್ಲ.. ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳೋದು ಮೈಯೇ ಹೊರತು ಒಡವೆ ವಸ್ತ್ರ ಅಲ್ಲ.. ಅಲ್ಲೇನ್ರಿ..

Monday, May 23, 2011

ಸಂತನಂತಹ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ


ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದವು. ಮೊನ್ನೆ ಅದೇ ಕೆಲಸವಾಗಿ ಇವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಇವರ ಊರು. ಇಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮಾವರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಮನೆ. ಮುಖದ ಮೇಲಾಡುವ ಮುಗ್ಧತೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಳಪು, ಸದಾ ಧರಿಸುವ ತುಂಬು ತೋಳಿನ ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ, ಬಿಳಿಯ ಪಂಚೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಂಥವರಿಗೂ ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಜೀವಿಯೊಂದನ್ನು ನೋಡಿದ ಅನುಭವವಾಗದೇ ಇರದು.

ವಚನ ಕಾಲದ ಬಸವನನ್ನು, ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಗಾಂಧಿ, ವಿನೋಭಾಜಿ, ಬಾಬಾ ಆಮ್ಟೆಯಂಥವರನ್ನು ಅರಿವಿನ ಗುರುಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವ, ತನ್ನ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಚರಂಡಿಗಳ ಕಸ ಗುಡಿಸುವ, ಜಾಡು ಮಾಲಿಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೈಗೆಟುಕಿಸಿಕೊಂಡು ಒಪ್ಪ ಮಾಡುವ ಈ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ಜಾತಿ ಧರ್ಮಗಳೆಂಬ ರಗಳೆಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನೂ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಅರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿ.

ಮೊದ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಚರಂಡಿಗಳ ಕೊಳಕಿನತ್ತ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಕ್ಕಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಬಂದದ್ದು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಗಾ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ, ಸ್ವಯಂ ಸೇವೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಇವರ ತುಡಿತ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಕ್ಕಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ದಿನವೂ ಅಚ್ಚಗಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ತಂಬಿಗೆಗಳನ್ನಿಡಿದು ಹರೆಯದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವಕ್ಕೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸುಮಾರು ದಿನ ಗಮನಿಸಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ಒಂದು ದಿನ ಆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕಸ್ಸು ಕೋಣೆಗಳಿಲ್ಲವೆ ಅಂತ ವಿಚಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಲ್ಲ ಅಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರ ಮನೆಗೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೇರಿಗೂ ಕೂಗಳತೆಯ ದೂರ. ಆ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇವರನ್ನು ಕಲಕಿದೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅದೊಂದು ದಿನ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೇರಿಯತ್ತ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮಾತು ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ದಂಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೋಡಿದರೆ ಕೇರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳುಳ್ಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಮನೆಯಿದೆ. ಅದೂ ಹೆಂಗಸರಿಗಾಗಿಯೇ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು. ಎಲಾ ಇವರಾ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇದ್ದು ಇವರು ಯಾಕೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ರು ಅಂತ ಆ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಕಾಂಪೌಂಡಿನೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಗುಂಡಿ ತುಂಬಿ, ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ಅದು ಅಂಗಳಕ್ಕೂ ಉಕ್ಕಿ ಆ ಇಡೀ ಕೋಣೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಷ್ಟಾದರೂ ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಅದೇ ಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಿಡಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲದ, ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಪೂರಾ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮುಳುಗಿ ಬಿಡುವ ಇದರೊಳಗೆ ಹೇಗಪ್ಪಾ ಇನ್ನೂ ಹೋಗ್ತಿದಾರೆ, ಅಂದುಕೊಂಡು ಸೀದಾ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಡಿಸಿಕೊಡುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು.
ಆದರೆ ವಾರಗಳು ಕಳೆದರೂ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯವರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿಸಿ ಕೊಡುವುದಿರಲಿ, ಅತ್ತ ತಲೆ ಕೂಡಾ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಡುವ ಆಟವಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ತಾವೇ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಅಂಗಳವನ್ನು ನಂತರ ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಆಳೆತ್ತರದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಒಬ್ಬರೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇವರು ಅದರ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೊಂದು ಮಿನಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರ ಕೆಲಸ ಕೊಂಚ ಹಗುರಾಗಿದೆ. ಈ ಮುಂಚೆ ಇವರು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನೂ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು.

ವಿಚಿತ್ರ ಅಂದರೆ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯವರು ನವೀಕರಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಸ್ಥಿತಿವಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಕ್ಕಸ್ಸಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರಾ ತೆಗೆದೇ ಬಿಡಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ಅವರ ವಾದ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರ ಇಂಥ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೀವೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದಲ್ಲ ಅಂತ ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ‘ಖುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿ ಹುಟ್ಟಬೇಕಿತ್ತು’, ಅಂತ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದುವರೆವಿಗೂ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ಹೀಗೆ ಯಾರೊಬ್ಬರನ್ನೂ ದೂಷಿಸಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಯಾವತ್ತು ದೇವರು ಅಂಥ ಮನಸ್ಸು ಕೊಡುತ್ತಾನೋ ಆಗ ಅವರೇ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಂತ ಅನ್ನುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಕಾಯಕವನ್ನು ತಾವು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂಥ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ ಒಂದಷ್ಟು ವರ್ಷ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲಿನ ಮೇಸ್ಟ್ರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ಪಕ್ಕದ ರಾಯಪ್ಪನಪಾಳ್ಯ ಅನ್ನುವ ಹಳ್ಳಿಗೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ ಇವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಕಾದಿತ್ತು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳು ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಮಾಯವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಕರೇ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬಡತನವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅಂತ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಕೈಯ್ಯಿಂದಲೇ ದುಡ್ಡು ಹಾಕಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಲೇಟು, ಬಳಪಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸಿ, ಆಗ ಸರ್ಕಾರವೇ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾವಹಿಸಿ ಒಂದು ದಿನವೂ ತಪ್ಪದಂತೆ ಅದನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಪೋಷಕರುಗಳ ಮನವೊಲಿಸಿ, ಮುಚ್ಚುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮಕ್ಕಳ ಕಲರವವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ತುಂಬಾ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾ ಟೈಲರ್ ಕೂಲಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಾವೇ ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅದೊಂದು ದಿನ ಇಂಥ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಕೆಲಸದಿಂದಲೂ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಆಗ ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಅಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿದ್ದು ಬಸವಣ್ಣನ ಕಾಲದ ಅರಿವಿನ ಮನೆಯಂಥ ಮನೆಯೊಂದರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ.

ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿಯ ಧರ್ಮಾವರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಕಟ್ಟಡದ ಗೋಡೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ‘ಸರ್ವ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಛತ್ರ-ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ’, ಅನ್ನುವ ಬರೆಹವಿದೆ. ಇದೇ ಈ ಜೀವಿ ಕನಸಿದ ಅರಿವಿನ ಮನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯ ಬಡವರು ಬೇಕಾದರೂ ಮದುವೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಕಾಸು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಹೋಗಿ ಓದ ಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೂ ಕಾಸಿಲ್ಲ. ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ ಮತ್ತಿತರ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಘಳಿಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಮುಳುಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಭಜನಾ ಮಂದಿರವೂ ಆಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗದ ಅಶಕ್ತರಿಗೆ, ಬದುಕಿನ ಇಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಸರೆ ಇಲ್ಲದ ಅನಾಥರಿಗೆ ಅನ್ನ ಮಂದಿರವೂ ಹೌದು. ಇಂಥವರಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಂಚುವ ಮೂಲಕ ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರವಷ್ಟು ಜೀವದ ಗುಟುಕನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ಇವತ್ತಿಗೂ ಅವಲಂಭಿಸಿರುವುದು ಕಾಯಕದ ಬದುಕನ್ನೇ. ಒಂದಷ್ಟು ದಿನ ಇವರು ಸುಮಾರು ಊರಿನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರಿನಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಸಿರು ಕೊಂಬೆಯನ್ನೂ ಮುಕ್ಕು ಮಾಡದೆ ಒಣಗಿದ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ಕಾಸಿನಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೊಂಡು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರ ಕ್ಯಾತೆ ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆಗಳ ಹಳ್ಳ ಕೊಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮರಳನ್ನು ಒತ್ತು ತಂದು ಒಂದೆಡೆ ಗುಪ್ಪೆ ಹಾಕಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಅದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಈಗ ಜಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದು ಕುಪ್ಪೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಇದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಅಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನೂ ಇದಕ್ಕೇ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಜನೆಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರು ಕೊಡುವ ಕಾಸೂ ಸೇರಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೂ ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೇ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವವರಿಗೆ ಅದು ಇದೂ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ಇವರೇ ಒಂದೂವರೆ ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮದುವೆಗೆಂದು ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಸನ್ನು ಪಡೆದ ಕೆಲವರು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ತೊಳೆಯದೇ, ಕನಿಷ್ಠ ಛತ್ರದ ಕಸವನ್ನೂ ಗುಡಿಸದೇ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಇವತ್ತಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು ಅಂತ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರೇ ಇಡೀ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಕಸ ಗುಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬರುವವರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮುಂಚೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪಿಂಚಣಿ ಹಣವನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೋ, ಇಲ್ಲಾ ಛತ್ರದ ರಿಪೇರಿಗೋ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಿಂಚಣಿಯ ಅಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯ ಕೈಗಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ರೇಣುಕಮ್ಮನವರಿಗೆ ಗಂಡನ ಇಂಥ ತುಡಿತ ಹುಚ್ಚುತನದಂತೆ ಕಂಡು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಇದರೊಳಗಿನ ಸಾತ್ವಿಕತೆಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ಹೆಗಲು ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕೊರಗಿನಿಂದ ಸವೆದು ಹೋಗುವ ಬದಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವೊಂದನ್ನು ಸಾಕಿ ಬೆಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡನ ಇಂಥ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಬದುಕಿನ ಲಯದೊಳಗೆ ಅವರೀಗ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ತನ್ನಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಮೂಲಕ ತಾನು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಸನಾಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಮುಖದ ಮೇಲಾಡುವ ಮುಗ್ಧತೆಯಂತೆ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಬದುಕೊಂದನ್ನು ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿಯಂಥ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯನವರು ಸದ್ಯದ ಸ್ವಾರ್ಥ ಲೋಕದೊಳಗಿನ ಸಂತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ನಂತರ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯಾರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಅಂತ ಕೇಳಿದರೆ, ಇದು ಕಾಯಕ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕಾಡುವ ಸಂಗತಿ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ, ಅಂತ ನಿರುಮ್ಮಳವಾಗಿ ಅನ್ನುತ್ತಾ ನಕ್ಕು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಕಪ್ಪು ಮುಖಗಳು


ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಂಜೆ ಮೈಸೂರಿನ ಕಥೆಗಾರರೊಬ್ಬರಿಂದ ಫೋನ್ ಬಂತು. ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಫೋನ್ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹ. ಜತೆಗೇ ಮಾತಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದೇನೋ ತಳಮಳ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾತಿನ ಮಧ್ಯೆ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ದೈನಿಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾರವಾರವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ- ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವ ಅಂಕಣಕಾರರೊಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೀರಾ ಅಂದರು. ಆಗಾಗ ಅಂದೆ. ‘ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಂತ ಓದಕ್ಕಾಗುತ್ತೆ?’ ಅಂತ ನನ್ನ ಗೋಳು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಅವರು ‘...ಅಲ್ಲಾ ಇವರೇ, ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಂಪ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಅಡಿಗ, ವೈಯೆನ್ಕೆ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ತೇಜಸ್ವಿ ಅಂತ ಕಥೆ ಶುರುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದು ಎರಡು ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳಷ್ಟೇ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಬರಹಗಾರರೆಂದರೆ ಆ ಮೂವರೇ’ ಅಂದರು. ದನಿಯಲ್ಲಿ ನೋವಿತ್ತು. ನನಗೆ ಅವರ ನೋವಿನ ಮೂಲ ತಕ್ಷಣ ಅರ್ಥವಾಯಿತು.
ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಚಂದದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಈ ಅಂಕಣಕಾರರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲ. ‘ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಗೋಬೇಡಿ. ಸಂಪಾದಕರು ಕೇಳಿದರು ಅಂತ ಸಂತೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೊಂದು ಮೊಳ ನೇಯೋ ಅಂಕಣಗಳು ಅವು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಮುಖ ನಿಮಗೆ ನೋಡೋಕೆ ಸಿಗೋದು ಗಾಂಧಿ ಬಜಾರ್ ಪತ್ರಿಕೆ, ಸಂಚಯ...’ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆದರು. ‘ಹಾಗಲ್ಲ ಇವರೆ, ನೀವು ಹೇಳೋ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನ ಎಷ್ಟು ಜನ ಓದ್ತಾರೆ? ನ್ಯೂಸ್‌ಪೇಪರ್, ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳನ್ನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಓದ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗೋ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿಗೆ ತಲುಪುತ್ವೆ...’ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರು. ಫೋನ್ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂತೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಮೊಳ ನೇಯ್ದಾಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರ ಹೆಸರುಗಳ ಕಸೂತಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮರೆಯದ ’ಅಂಕಣಕಾರ’ರ ಜತೆಗೆ ಇಡೀ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಧೋರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿದ್ದವು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳ ಮೂಲಕ. ಹೀಗೆ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಓದುಗರ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೊಸ ಸತ್ವಯುತ ಬರಹಗಾರರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದೀಪಾವಳಿ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಾರರನ್ನು/ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗವೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಜಿ ಎಸ್ ಸದಾಶಿವ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಮಯೂರ’ ಮಾಸಿಕ, ವೈಯೆನ್ಕೆ ಅವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಮತ್ತು ‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಅದ್ವಿತೀಯ.
ಅದೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಬರೀ ನೆನಪು ಮಾತ್ರ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಇಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಧೋರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಕಥಾಪರಂಪರೆ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಧೋರಣೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿಹೋಗಿದೆ. ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಲೀ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲೀ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೀಗೇಕಾದವು?
ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಈ ಧೋರಣೆಗೆ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೇನೋ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದು ಅರವತ್ತು-ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿನ ನವ್ಯಪಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಂದ ದೂರ ಒಯ್ಯುವುದನ್ನೇ ತನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮತ್ತು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಭಾವದ ಅತಿಯಾದ ಭಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ನೆರವಿಲ್ಲದೇ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗದ, ಅದರ ಅಗತ್ಯವನ್ನೇ ಕಾಣದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದಲೇ ದೂರ ಓಡಿ ತನಗೆ ನಿಲುಕುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಜೋತುಬಿದ್ದ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ’ಪುರುಷಲೇಖಕಿ’ಯರಿಗೆ ಶುಕ್ರದೆಸೆ ಕುದುರಿ ಅವರು ಧಂಡಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಬದುಕುಳಿದು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಸಾರಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ’ಲೇಖಕಿ’ಯರ ಬರಹಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಇಂತಹ ಬರಹಗಾರರ ಬರಹಗಳನ್ನೂ, ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರ ಬರಹಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪರಿಪಾಠವಾಯಿತು. ನವ್ಯ ಕಥೆಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಗಳತ್ತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ.ಕೆ. ರಾಮರಾಯರ ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಂತೂ ಆ ದಿನಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಒಂದು ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗಿಯೇ ದೂರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ ತಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳಾಲೇಖಕಿಯರು/ಪುರುಷಲೇಖಕಿಯರು ಬರೆಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದು ಬಹುಪಾಲು ಓದುಗರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾದದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಈ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇನ್ನೂ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ನವ್ಯಪಂಥದಿಂದಾಗಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಉದ್ಧಾರವಾದರು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಳಾಯಿತು.

ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಓದಲು ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ವಾರವಾರ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಂದದ ಕಥೆ, ಸುಧಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಥೆಗಳು ಜತೆಗೊಂದು ನಗೆಬರಹ, (ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ಸುದ್ದಿ ಎತ್ತುವುದು ಬೇಡ), ಮಯೂರದಲ್ಲಂತೂ ಏಳೆಂಟು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕೆನ್ನಿಸುವ ಕಥೆಗಳು, ತುಷಾರದಲ್ಲೂ ಹಾಗೇ. ಆ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪಾದಕರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಾನದಂಡ ಕೇವಲ ಕಥೆಯ ಗಾತ್ರ ಮಾತ್ರವೇನೋ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, ಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಬಾಲಿಶ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಎರಡು ಮೂರು ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಕಥೆ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕಥೆಗಳ ಒಂದೇ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವೆಂದರೆ ಅವು ಬೇಗನೆ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ!

ಒಂದು ಎರಡು ಪುಟಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಸಂಪಾದಕರುಗಳ ಆಶಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ಮರೆತ ವಿಷಯವೊಂದಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ- ‘ಹತ್ತು ಕಟ್ಟೋಕಿಂತ ಒಂದು ಮುತ್ತು ಕಟ್ಟಿ ನೋಡು.’ ಹತ್ತು ಬಾಲಿಶ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದೆರಡು ಉತ್ತಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂತಸವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಬಾಲಿಶ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಣ್ಣುಪಾಲಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಈ ಧೋರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಸತ್ವಯುತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರು ಅನುಭವಿಸುವ ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೆರಡು ಮಾತು ಹೇಳುವುದು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ. ಗುಣದಲ್ಲಿ ಹಿರಿದಾದಂತೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿರಿದಾಗಿರಬಹುದಾದ ಇವರ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಹ್ವಾನಿತ ಕಥೆಗಳೇ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಹೊರತರುಲು ಇವರಿಗೆ ನೂರೊಂದು ಅಡಚಣೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರನೊಬ್ಬನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅವಸಾನವಾಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಂತೂ ‘ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಕಥೆ’ ಎಂಬ ವಿಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇಂಥಾ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ವರದಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಜನ ಓದುಗರು (?) ಬಹುವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರಂತೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ‘ಓದುವ ಶ್ರಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಈ ಕಥೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು’ ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಪತ್ರವನ್ನೂ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೊಬ್ಬರು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. (ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸದೇ ಸಂಪಾದಕರನ್ನೇ ದೂಷಿಸಲು ಕಾರಣ ಆ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಪಾದಕರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗೈದ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆ ಅದ್ವಿತೀಯ). ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದುವಂತಹ ಒಂದು ಸುಂದರ, ಸಂತೋಷದಾಯಕ ಅನುಭವವನ್ನು ‘ಶ್ರಮ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಇಂಥಾ ಓದುಗರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಧಾರವಾದೀತೆ? ಇಂಥವರ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದೇ?

ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಯುಳ್ಳ ಓದುಗರನ್ನು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿಯನ್ನೂ ತಲುಪದ ಹಲವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿರುವ ಉದಾಹರಣೆ ಇರುವಾಗ ಅಷ್ಟು ಓದಿನ ಮಟ್ಟದ ಓದುಗ ಒಂದೆರಡು ಪುಟಗಳ ಬರೀ ಬಾಲಿಶ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಸಂಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಳಪೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಓದುಗರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನೇ ಕಳಪೆಯಾಗಿಸಿಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಓದುಗರು ಕಥೆಗಳಿಂದಲೇ ದೂರ ಓಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ.
ಓದುಗರದಿರಲಿ, ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿರುಚಿಯೇ ಕೆಳಗಿಳಿದುಹೋಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಕಥೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕಥನಕಲೆಯ ಹೊಸಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾಗರಾಜ ವಸ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಯಾವ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ಮಾಡದ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಲು ಮೊದಲು ಯೋಜಿಸಿ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದವರು ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಟಿ.ಪಿ. ಅಶೋಕ, ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಆ ಕಥೆಗಳ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದವರು ಎಸ್.ಆರ್. ವಿಜಯಶಂಕರ, ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲೇ. ನಂತರ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ವಕ್ತಾರರಾಗಿ ವಿಭಾವರಿ ಭಟ್ (ಬಿ. ರಮೇಶ್ ಭಟ್) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆಯಲ್ಲಿ. ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಳ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೋ, ಅಥವಾ ಅವರೇ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ ಹುಡುಕಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ವಸುಧೇಂದ್ರ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಾರರು. ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಓದಿನ ಖುಷಿ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತವೆ. (ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನನ್ನ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ.) ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಪ್ಪತ್ತು-ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಥೆಗಾರರು ಆಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಿದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥಾಶೈಲಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಂತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಕಥೆಯನ್ನು ‘ಓದುಗನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿಸಲು’ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಿರುವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಾ ಕಥೆ ಹೆಣೆಯುವ ವಿಧಾನ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಮನರಂಜನೆಯ ಜತೆ ದಲಿತೇತರ ಸಮಾಜದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನುಗುರುತಿಸುವುದರ ಜತೆಗೇ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು/ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯ ಎಳೆಯೂ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಾಗಾನಂದ, ಎಮ್.ಎಸ್. ಚಿದಂಬರರಾವ್, ಡಾ. ಸಿ.ಆರ್. ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮುಳುವಾದದ್ದು ಅವರಿದ್ದ ಕಾಲ. ಆ ದಿನಗಳ ನವ್ಯದ ಅಂತರಂಗೀಯ ಗೊಣಗೊಣಗಳ ಸೋನೆಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇಸಮನೆ ತೋಯ್ದು ನೆಗಡಿ ಹತ್ತಿ ಕಿವಿಮೂಗು ಎಲ್ಲವೂ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಆ ಕಥೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿಯೂ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಲಂಕೇಶ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ರಾಘವ, ಸದಾಶಿವರುಗಳ ಸುತ್ತಲೇ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಆ ಕಥೆಗಳು ‘ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮೈಲಿಗೆ’ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಂಡದ್ದು ಆ ಕಥೆಗಾರರ ದುರಂತ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗದ ಅವರು ಬರೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಓದುಗರ ಗಮನದಿಂದಲೂ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. (ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನನ್ನು ಓಲೈಸುವುದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಕಥೆಗಾರರೆಲ್ಲರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ದುರಂತ ಇದು.)
ಆದರೀಗ ಅಂಥದೇ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ವಸುಧೇಂದ್ರರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಮರ್ಶಾಮಾಪನಗಳು ಕೃತಕವಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಗಾರರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ, ಅಂದು ಸಲ್ಲದೇಹೋದ, ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಂತರ ವಸುಧೇಂದ್ರರಿಗೆ ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವವನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಮರ್ಶಾಮೌಲ್ಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಬಹುದು. ಹಾಗಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಸುಧೇಂದ್ರರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಓಲೈಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆಯೇ ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ತರ್ಕಿಸಬಹುದು.
ಲೇಖನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ, ನನ್ನ ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರರನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿದ, ಆ ಅಂಕಣಕಾರರು, ಅವರಂತಹ ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತಿ ಗೆಳೆಯರು ವಸುಧೇಂದ್ರರನ್ನು ಓಲೈಸುವುದರ ಹಿಂದಿರಬಹುದಾದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಕಥೆಗಾರ ವಸುಧೇಂದ್ರರಲ್ಲ, ಪ್ರಕಾಶಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ. ಮಗುವಿನ ಅಮ್ಮ ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಮಗುವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯಾರೋ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೋ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ. ಇದರರ್ಥ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ನಿಜವಾದ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಏಣಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಅವರನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿ ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸಿಬಿಡುವಂತಹ ಈ ಹೊಗಳುಭಟ್ಟರಿಗಿಂತಲೂ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ದಾರಿ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮನಗಾಣಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯತ್ತ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿರುವ ವಿಜಯಶಂಕರರೇ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ನಿಜವಾದ ಹಿತೈಷಿ. ದುರಂತವೆಂದರೆ ಕಹಿಯಾಗಿರಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಜಯಶಂಕರರನ್ನು ‘ಖಳವಿಮರ್ಶಕ’ ಎಂದು ಕರೆದು ’ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು’ ಮುಖ ಹೊರಳಿಸಿ ಅವರಿಂದ ದೂರ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸತ್ಯಕ್ಕಿದು ಕಾಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಸತ್ಯ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಏನಾದರಾಗಲಿ, ವಿಜಯಶಂಕರ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಯಾವ ಲೋಪವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಲ್ಲ ನಾಳೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ.
’ಮೇಲಿನ’ ಅಂಕಣಕಾರರು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಕಥೆಗಾರ ವಸುಧೇಂದ್ರ, ಪ್ರಕಾಶಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ- ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇಶಕಾಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ವರ್ತನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ಆ ಪತ್ರಿಕೆಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರ ನಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ವೇಗದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಮರೀಚಿಕಾಐಷಾರಾಮ’ದತ್ತ ಧಾವಂತ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಓದುಗರಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಕವಿತೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಮೊನಚನ್ನೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಓದುಗರನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾಪ್ರಕಾರವೊಂದೇ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಥಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಯಜಮಾನಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದೇಶಕಾಲ ಅರಿತೋ ಅರಿಯದೆಯೋ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಆರೋಪಿಸುವಂತೆ ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯಜಮಾನಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಕಥೆಗಾರರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಥೆಗಾರ/ಕತೆಗಾರ್ತಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊಸಬರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶ/ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ/ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬರಹಗಾರರಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿರುವವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದವರಲ್ಲದ ವಸುಧೇಂದ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಉತ್ಸಾಹಿ ಪ್ರಕಾಶಕ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಕಾರಣ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಕಥೆಗಾರರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ದೇಶಕಾಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗಿನ ಏಳು ಛಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲದ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಕಾಕತಾಳೀಯ ಅನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಂದರೆ ದೇಶಕಾಲ ಮತ್ತು ವಸುಧೇಂದ್ರರ ನಡುವೆ ಕೊಡಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಒಪ್ಪಂದವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದು.

ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ/ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೇಖಕರ ಕಥೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ತೋರದ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ವಸುಧೇಂದ್ರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೇಶಕಾಲ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೇ? ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬೇರೆಯೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಟಿ.ಪಿ. ಅಶೋಕರ ಲೇಖನವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಂತರ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವ ಎಸ್.ಆರ್. ವಿಜಯಶಂಕರರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಆ ನಂತರ ವಸುಧೇಂದ್ರರನ್ನು ಹೊಳಪು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೂಕುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ದೇಶಕಾಲ ಯಾಕೆ ಮಾಡಿತು? ವಸುಧೇಂದ್ರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿಲನ್ನೂ ತೂಗುವ, ಮಗುವನ್ನೂ ಚಿವುಟುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ದೇಶಕಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ, ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ/ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಲ್ಲದ ‘ಕಥೆಗಾರ ವಸುಧೇಂದ್ರ’ರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಕಾಶಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ’ರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯೆ ಅಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ದೇಶಕಾಲದ ಹಿಂದಿನ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮನಗಂಡಿವೆಯೇ? ಇದಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಕಥೆಗಾರ ವಸುಧೇಂದ್ರ’ರ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶಕಾಲದ carrot and stick ನೀತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?
ವಸುಧೇಂದ್ರರಿಗೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಮಿತ್ರವಲಯದ ಕಥೆಗಾರರು/ಅಂಕಣಕಾರರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅವರುಗಳು ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸುಮಂಗಲಾ ಅವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಳೇ ಬೇರು, ಹೊಸ ಚಿಗುರುಗಳೆರಡನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕಥನಕಲೆಯ ಬಹುತೇಕ ಆಯಾಮಗಳ ಕ್ಷಿತಿಜಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುಮಂಗಲಾ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ತಲೆಮಾರಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೇಖಕಿ. ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ಯಾವ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಪೂರ್ಣ, ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದನಿಯ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಭರಾಟೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಈಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕಥೆ ಬರೆಯುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೇನೂ ಮಾಡಲು ತಿಳಿಯದ, ತನ್ನ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡೆಯದ ಈ ಲೇಖಕಿಯತ್ತ ನಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರ/ಅಂಕಣಕಾರರ ಗಮನ ಹೊರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಯಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬದುಕೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲೂ ನಿಜವೇನೋ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಬಾಯಿ ಇಲ್ಲದವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಭಗವಂತ ಇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನಂತಹ ನಾಸ್ತಿಕನೂ ದೇವರ ಮೇಲೆ ’ಭಾರ’ ಹಾಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರಕಾರರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಮರ್ಶೆ ಇದ್ಯಾವುದೂ ನಿಮಗೆ ಬೇಡ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ ಎಂದು ಓದುಗರೊಬ್ಬರು ಕಳೆದವಾರ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅನುಮೋದಿಸಿಯೂ ಇದ್ದರು. ಆದರೂ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೂ ಹೇಳಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ರ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡುವು’ ಎಂದು ನೀವು ಕರೆಯಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಕಥೆಗಾರನಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇವು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. ಇವೇ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಎಂದು ನನ್ನ ಹಠವಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆ ಸಭ್ಯತೆಯ ಗೆರೆ ದಾಟದ, ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಳಿಯದ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ, ಸದಭಿರುಚಿಯ ಚರ್ಚೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಮೇ 6,7 ಧಾರವಾಡ : 4ನೇ ಮೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೇಳ

ಇದು 2017 ರ ಮೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೇಳ.. ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುವ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಕಲಾವಿದರು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನ...